Μενού

ΖΩΝΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ - Παυλίνα Αγαλιανού

1809 2

Ο διοικητής του Αουσβιτς, Rudolf Hoess, και η σύζυγός του, Hedwig, προσπαθούν να φτιάξουν μια ονειρεμένη ζωή για την οικογένειά τους σε ένα σπίτι και έναν κήπο δίπλα στο στρατόπεδο Αουσβιτς.

Δύσκολα περιγράφεται αυτή η ταινία χωρίς να αποκαλυφθούν κομβικά στοιχεία της υπόθεσής της. Τα λόγια στερεύουν όταν αντιληφθείς τι στα αλήθεια σου αποκρύπτει ο φακός του Γκλέιζερ. Και στα αλήθεια θα ήταν «ουσιαστικότερη» η προβολή της χωρίς να γνωρίζει κανείς παρά μόνο ότι η οικογενειακή ζωή, πρότυπο της ναζιστικής ιδεολογίας, που περιγράφεται τόσο γλαφυρά, συνορεύει με το Αουσβιτς, τον φρικιαστικό τόπο μαρτυρίου εκατομμυρίων ανθρώπων. Συνορεύει με τα κρεματόρια, τους φούρνους που δουλεύουν αδιάκοπα και όλο επεκτείνονται, τα αποτροπιαστικά πειράματα του Γιόζεφ Μένγκελε, τα καταναγκαστικά στρατόπεδα εργασίας των μεγάλων πολυεθνικών... Συνορεύει με την πύλη που γράφει «Η εργασία απελευθερώνει».

Ο Γκλέιζερ κάνει μια «ιστορική» ταινία μυθοπλασίας, βασισμένη τόσο στο ομώνυμο βιβλίο του Μάρτιν Αμις όσο και σε μαρτυρίες επιζώντων για την οικογένεια του διοικητή του στρατοπέδου, κι όμως δεν στέκεται στις ακριβείς ιστορικές λεπτομέρειες, δεν είναι αυτός ο σκοπός του. Δεν έχει σημασία εάν το όνομα του διοικητή είναι ακριβές, σημασία έχει ότι είναι ναζί. Σκοπός του είναι να αντιληφθεί κανείς την κτηνωδία τού να αισθάνεσαι ευτυχισμένος, ήρεμος και ολοκληρωμένος ενώ σε χωρίζει ένας τοίχος - όχι και τόσο ψηλός - από την αληθινή κόλαση επί Γης.

Η ταινία είναι ρεαλιστική όσο και αλληγορική για το χτες και το σήμερα. Είναι μια ταινία που σου φωνάζει: Δεν πρέπει να ξεχάσεις. Δεν πρέπει να ξεχάσεις ότι οι ναζιστές εγκληματίες, αλλά και όσοι «γνώριζαν», ήταν αποκτηνωμένοι σε τέτοιο βαθμό που θα μπορούσαν να ραντίσουν τα λουλούδια τους με τη στάχτη των θυμάτων τους για να ανθίσουν...

Ο Γκλέιζερ, κοιτώντας στο παρελθόν, δίνει ένα μήνυμα στο σήμερα για την άνοδο της ακροδεξιάς, και ταυτόχρονα καυτηριάζει την απάθεια του σημερινού ανθρώπου μπροστά στα συνεχιζόμενα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Δεν είναι σκοπός του να ταυτίσει τον σημερινό απαθή άνθρωπο με τους ναζιστές - αυτό θα ήταν άδικο - αλλά να τον ταρακουνήσει, δείχνοντάς του ότι έξω από τη φούσκα όπου έχει κλειστεί υπάρχει η πραγματικότητα των εκατομμυρίων κατατρεγμένων, εκτοπισμένων, σκοτωμένων των πολέμων που συνεχίζονται. Σίγουρα αυτή η ανάγνωση δεν απευθύνεται στους συνειδητοποιημένους ανθρώπους που αγωνίζονται για έναν καλύτερο κόσμο, απευθύνεται όμως στους εφησυχασμένους και αυτούς σοκάρει περισσότερο, όσους «θέλουν να φάνε το μοσχάρι αλλά να μη δουν το αίμα του»...

Αναμφισβήτητα είναι μία από τις πιο δυνατές ταινίες της χρονιάς. Βγαίνοντας από την αίθουσα δεν μπορέσαμε να μη σκεφτούμε τις εκφράσεις χαράς των Ισραηλινών στρατιωτών την ώρα της ισοπέδωσης της Παλαιστίνης. Αλλά αυτό είναι το σπουδαίο σινεμά, σε κάνει να αναζητείς τις ομοιότητες στο σήμερα. Οι ερμηνείες είναι συγκλονιστικές, η παραγωγή της κινήθηκε σε πολύ υψηλά επίπεδα, κυρίως στην αναπαράσταση του χώρου, ο τρόπος που γυρίστηκε - με κάμερες διάσπαρτες στο σπίτι και στον κήπο, και με το συνεργείο κρυμμένο στα υπόγεια - δεν έχει ταίρι, ο ήχος, το μοντάζ και η μουσική κράτησαν για πολλούς μήνες, και φυσικά γυρίστηκε λίγες εκατοντάδες μέτρα από το Αουσβιτς, ώστε να «σφίγγει ο κλοιός» στην ατμόσφαιρά της.

Παυλίνα Αγαλιανού
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα rizospastis.gr

Smart Search Module