Μενού

ΡΑΔΙΟ ΜΕΤΡΟΝΟΜ - Στράτος Κερσανίδης

2011 5

Εδώ ράδιο Ελεύθερη Ευρώπη

Ρουμανία 1972. Η 17χρονη Άννα είναι ερωτευμένη με έναν συμμαθητή της, τον Σορίν, ο οποίος σε μερικές μέρες πρόκειται να εγκαταλείψει τη χώρα με προορισμό τη Γερμανία. Ένα βραδάκι η παρέα της μαζεύεται στο σπίτι μιας συμμαθήτριάς της που λείπουν οι γονείς της. Πρόκειται για μια αθώα εφηβική μάζωξη στην οποία όμως, ακούγεται μουσική από τον ραδιοφωνικό σταθμό Ελεύθερη Ευρώπη, ο οποίος εκπέμπει από τη Δυτική Γερμανία στις γλώσσες των χωρών του ανατολικού μπλοκ. Τα παιδιά ακούν την αγαπημένη τους εκπομπή, «Μετρονόμ» και αποφασίζουν να γράψουν ένα γράμμα στον παρουσιαστή, Κορνέλ Κιριάκ, και να του ζητήσουν κάποια τραγούδια. Το γράμμα θα μεταφέρει, μέσω κάποιου ξένου δημοσιογράφου, ο Σορίν κάτι που δεν γνώριζε η Άννα. Όμως το πάρτι διακόπτεται βίαια μετά την εισβολή των ανδρών της κρατικής ασφάλειας οι οποίοι μεταφέρουν όλα τα παιδιά στο τμήμα. Εκεί τους υποχρεώνουν να υπογράψουν κατάθεση όπου αναφέρονται τα ονόματα των παρόντων και ο σκοπός της συνάντησης.

Οι ασφαλίτες ασκούν έντονη ψυχολογική βία στα παιδιά, που έχουν τρομοκρατηθεί. Η Άννα αρνείται να υπογράψει την κατάθεσή της πιστεύοντας πως έτσι θα βοηθήσει τους συμμαθητές της. Σε λίγο καταφθάνει ο καθηγητής πατέρας της, και προσπαθεί να την πείσει να υπογράψει. Εκείνη επιμένει να αρνείται ενώ αναλαμβάνει ο επικεφαλής της ασφάλειας που τη μια την απειλεί και την άλλη την καλοπιάνει, ενώ της αποκαλύπτει πως οι άλλοι μίλησαν και πως τους «κάρφωσε» ο Σορίν. Της υπόσχεται πως θα τη βοηθήσει να περάσει στο πανεπιστήμιο αρκεί να συνεργαστεί μαζί του. Η κοπέλα βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση και πρέπει να πάρει μια απόφαση, δυσανάλογη με την ηλικία της. Η ταινία τελειώνει με όλη την παρέα στο πάρκο, να αστειεύονται όπως όλα τα παιδιά της ηλικίας τους σε όλο τον κόσμο! Τι έχει συμβεί στο μεταξύ;

Ο Αλεξάντρου Μπελκ με το «Ράδιο Μετρονόμ» (Metronom) σκηνοθετεί με «ανατριχιαστικό» ρεαλισμό. Τα όσα περιγράφει ήταν ακριβώς έτσι! Η νεολαία άκουγε Ελεύθερη Ευρώπη και διασκέδαζε με τις μουσικές εκπομπές. Από την άλλη το κράτος απαγόρευε την ακρόαση ξένων ραδιοφωνικών σταθμών, όπως κάνουν όλες οι δικτατορίες και μάλιστα, με νόμο του 1971, την είχε ποινικοποιήσει τιμωρώντας τους παραβάτες με φυλάκιση και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων. Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνικτική, η σεκουριτάτε ήταν πανταχού παρούσα, οι άνθρωποι ζούσαν μέσα στο φόβο. Καμία υπερβολή, καμία αντικομμουνιστική προπαγάνδα. Μονάχα η απεικόνιση της πραγματικότητας. Ο Μπελκ επικεντρώνεται κυρίως στον τερατώδη μηχανισμό παραγωγής χαφιέδων, μέσω του πειθαναγκασμού, του εκφοβισμού και του εκβιασμού, που οι πληροφοριοδότες είχαν δημιουργήσει ένα δίκτυο στο οποίο κανείς δε γνώριζε «ποιος» κάρφωνε «ποιον»! Και αυτοί ήταν στην πλειοψηφία τους θύματα, άνθρωποι φοβισμένοι και όχι κατ’ ανάγκην οπαδοί του καθεστώτος.

Εξαιρετική μουντή φωτογραφία που απεικονίζει τη μουντή ατμόσφαιρα της τσαουσεσκικής Ρουμανίας. Άψογη αναπαράσταση τόπου και χρόνου, ρυθμός και ένταση σε μια ταινία η οποία, προσωπικά -ίσως και λόγω εμπειριών- με συγκλόνισε. Μια αληθινή ιστορία σε μια δυστοπική κοινωνία από το παρελθόν. Και το χειρότερο είναι πως όλα αυτά έγιναν στο όνομα της πιο όμορφης ανθρώπινης ουτοπίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της ελευθερίας.

Στράτος Κερσανίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kersanidis.wordpress.com

Smart Search Module