ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΙ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ - Νίνος Φένεκ Μικελίδης

Για όσους πιστεύουν πως ο κινηματογράφος δεν είναι μόνο απλές, συνηθισμένες ιστορίες, με αρχή, μέση και τέλος, αλλά και κάτι το διαφορετικό, κάτι με μια άλλη, ίσως και πειραματική αξία, που μπορεί να σου προσφέρει ενός άλλου είδους, αλλά το ίδιο συναρπαστική, απόλαυση, φτάνει να είσαι έτοιμος να την αποδεχτείς, όπως την αποδέχεσαι και στις άλλες τέχνες (φτάνει να αναφέρω την αφηρημένη ζωγραφική), η ταινία αυτή του Γιόχαν Γιόχανσον είναι μια τέτοια ξεχωριστή, μοναδική απόλαυση, στο πνεύμα εκείνο που κινήθηκαν ταινίες όπως το «La jetee» του Κρις Μαρκέρ ή το «Σολάρις» του Αντρέι Ταρκόφσκι.

1399 2

Βάση της ταινίας είναι το βιβλίο επιστημονικής φαντασίας «Πρώτοι και τελευταίοι άνθρωποι: μια ιστορία από το κοντινό και το μακρινό μέλλον» που έγραψε το 1930, εποχή μεγάλων κοινωνικοπολιτικών αναταραχών, ο Βρετανός φιλόσοφος και συγγραφέας Όλαφ Στέιπελντον (1886-1950), βιβλίο που θεωρείται ότι στάθηκε έμπνευση για τον Άρθουρ Κλαρκ όταν έγραφε το διήγημά του, «Ο φρουρός», στο οποίο βασίστηκε η ταινία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, «2001: η οδύσσεια του διαστήματος».

Μέσα στα 70 λεπτά που διαρκεί η ταινία, με την όμορφη, υποβλητική μουσική, στο πνεύμα του New Wave της δεκαετίας του ‘70, που διεισδύει αργά στο μυαλό σου και σε συνεπαίρνει (μουσική γραμμένη από τον ίδιο τον Ισλανδό σκηνοθέτη), με τη βοήθειας της απόμακρης, υποβλητικής φωνής της Τίλντα Σουίντον, και τη μαυρόασπρη φωτογραφία της Στούρλα Μπραντ Γκρόβλεν, γυρισμένη με μια 16άρα κάμερα, με τα αργά της τράβελινγκ να κινείται πάνω και μέσα, σχεδόν χαϊδεύοντας τα, σε αλλόκοτα, που μοιάζουν άλλοτε με μετά -αποκαλυπτικά και άλλοτε με εξωγήινα, τεράστια, πέτρινα μνημεία (απολιθώματα της ανθρωπότητας για τους «τελευταίους ανθρώπους» στο μετά από δύο δισεκατομμύρια μέλλον της), με τις ενδιάμεσες παρεμβάσεις από το μικροσκοπικό πράσινο φως και τα μηνύματά του από τον απόμακρο μέλλον, με μια λιτή, απέριττη σκηνοθεσία, ο Γιόχανσον έφτιαξε την εκπληκτική, φουτουριστική αυτή μπαλάντα του πάνω στο χωρίς διέξοδο μέλλον του πλανήτη μας. Μια προφητική θα έλεγα σήμερα μπαλάντα, ιδιαίτερα με την περιβαλλοντική κρίση και τα άλλα μεγάλα προβλήματα μιας ουτοπιστικής Γης που, 90 χρόνια μετά τη συγγραφή του βιβλίου του Στέιπελντον, εξακολουθούμε να καταστρέφουμε απερίσκεπτα μέρα με τη μέρα.

1399 4

Τη φουτουριστική αυτή εικόνα μιας χωρίς επιστροφή Αποκαλυπτικής καταστροφής, μέσα από τα αλλόκοτα, γιγαντιαία, γεωμετρικά μνημεία που επέλεξε από εκείνα που έφτιαξε κατά χιλιάδες ο Τίτο, στη διάρκεια μιας τριακονταετίας, στην μεταπολεμική Γιουγκοσλαβία, ένα είδος αφηρημένου μοντερνισμού (ενάντια στην κυρίαρχη σταλινική τέχνη του σοσιαλιστικού ρεαλισμού), για να υμνήσει τους απελευθερωτικούς αγώνες των συμπατριωτών του ενάντια στη ναζιστική Γερμανία, ο Γιόχανσον, με την τελευταία του αυτή διαθήκη (πέθανε το 2018 από υπερβολική δόση), μας προσφέρει ένα συναρπαστικό στοχασμό πάνω στο χωρίς ελπίδα, αν συνεχίσουμε να το αντιμετωπίζουμε με αδιαφορία, εύθραυστο μέλλον μας.

Νίνος Φένεκ Μικελίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα enetpress.gr

Smart Search Module