Tο 1949 ο διάσημος Γερμανός μυθιστοριογράφος και νομπελίστας Τόμας Μαν ο οποίος διέφυγε από τους Ναζί πριν από τον πόλεμο για να εξοριστεί στην Καλιφόρνια και να αποκτήσει την αμερικανική υπηκοότητα – έχει επιστρέψει στην πατρίδα του, επισκεπτόμενος πρώτα τη Φρανκφούρτη (τώρα στη Δυτική Γερμανία) για να παραλάβει ένα βραβείο που φέρει το όνομά του από τον Γκαίτε. Μαζί του η ενήλικη κόρη του Έρικα, η οποία κρατάει στους ώμους της και το οικογενειακό δράμα.
Ποιος είναι ο ρόλος ενός ανθρώπου που προτάσσει την τέχνη και τον πολιτισμό σε μία τέτοια κατάσταση; Τι ρόλο παίζει η οικογένεια και τελικά η λεγόμενη πατρίδα; Μετά από ένα ζοφερά ποιητικό εναρκτήριο πεντάλεπτο τηλεφωνικού διαλόγου, η ΠΑΤΡΙΔΑ του Πάβελ Παβλικόφσκι γίνεται ένα συναρτπαστικό στυλιστικά αλλά και με ουσία road trip με πατέρα και κόρη, στη κατεστραμμένη Γερμανία και με καταλύτες έναν αδελφό που τον αναμένουν αλλά ποτέ δεν έρχεται, μία μητέρα σε μία κακή τηλεφωνική γραμμή και έναν πρώην σύζυγο της κόρης ο οποίος χαστουκίζεται από την Έρικα, μία συγκλονιστικά εσωτερική Σάντρα Χούλερ. Όλα στην ταινία του Παβλικόφσκι και στο σενάριο του ίδιου κραυγάζουν για βοήθεια και μία σταθερότητα η οποία ποτέ δεν έρχεται.
Φωτογραφημένο από τον δύο φορές υποψήφιο για Όσκαρ Λούκας Ζαλ, φωτογράφο της Πολωνικής σχολής που εδώ ολοκληρώνει ότι ξεκίνησε με το IDA και τον ΨΥΧΡΟ ΠΟΛΕΜΟ, εφόσον η φωτογραφία του είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ίδιας της ιστορίας που δείχνει να διψάει για φως μέσα στα σκοτάδια. Η σεναριακή και κινηματογραφική οικονομία του Παβλικόφσκι προκαλεί θαυμασμό διότι στα 82 λεπτά καταφέρνει να μεταδώσει την ιστορία της χωρισμένης πλέον Γερμανίας, πραγματικά γεγονότα στα οποία η τέχνη ήρθε αντιμέτωπη με το Ναζιστικό καθεστώς ( ο γιος είναι ο συγγραφέας του ΜΕΦΙΣΤΟ), τα εγγόνι του Βάγκνερ που ζητάνε στήριξη από τον συγγραφέα ο οποίος αρνείται κατηγορηματικά, την ανησυχία της κόρης του συγγραφέα, μία οικογενειακή τραγωδία και στο φινάλε το βάρος που κουβαλάει ο χαρακτήρας του Τόμας Μαν που ο ίδιος καλείται να επιλέξει ποια είναι η πατρίδα του πλέον. To φινάλε προσπαθεί να δώσει μία νότα απαλλαγής, με την μουσική υπόκρουση του Μαρτιν Μαζέσκι στην σκηνή των χεριών πατέρα-κόρης.
Ταινία μνήμης και γεγονότων, τέχνης, ευθύνης, πολιτικής και οικογενειακού δράματος, η ΠΑΤΡΙΔΑ του Πάβελ Παβλικόφσκι είναι μία συναρπαστική ταινία ομορφιάς και συναισθηματικής εμπλοκής που προορίζεται να επανέρχεται συχνά πυκνά στην μνήμη του θεατή, και αποτελεί την κορυφή του Ευρωπαϊκού σινεμά για την φετινή χρονιά. Βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Καννών.
Αχιλλέας Βασιλείου
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα cinepivates.gr