Για όλους εμάς τους κοινούς θνητούς, η Πλουσιότερη Γυναίκα στον Κόσμο μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως ταινία επιστημονικής φαντασίας, χωρίς καν να διαθέτει ένα από τα συστατικά του είδους. Ο Τιερί Κλιφά μας μεταφέρει σε έναν κόσμο όπου το χρήμα υπάρχει σε τέτοια αφθονία ώστε σχεδόν χάνει την αξία του, η σπατάλη παύει να αποτελεί οικονομική πράξη και τα ποσά που μπορούν να αλλάξουν τη ζωή ενός ανθρώπου μετατρέπονται σε καθημερινά παιχνίδια πλουσίων. Με αφετηρία την πραγματική υπόθεση Μπετανκούρ, ο Κλιφά απομακρύνεται από τη λογική του βιογραφικού χρονικού και την παραδίδει ως μια κομεντί, αναζητώντας τελικά τι μπορεί ακόμη να αποκτήσει αξία για έναν άνθρωπο που έχει τη δυνατότητα να αγοράσει σχεδόν τα πάντα.
Η Μαριάν διαθέτει την αυτοπεποίθηση ενός ανθρώπου που έχει πάψει προ πολλού να χρειάζεται την αποδοχή των άλλων και μαζί μια σχεδόν απροκάλυπτη αποστροφή για τον περίγυρό της. Απόμακρη, δύστροπη και συχνά απαξιωτική, μοιάζει να ενδιαφέρεται ελάχιστα για τα χρήματα που διαθέτει και τις κοινωνικές συμβάσεις, ενώ ακόμη και η ίδια της η οικογένεια μοιάζει να βρίσκεται έξω από τον συναισθηματικό της κόσμο. Πίσω όμως από αυτή την αυτάρκεια διακρίνεται μια βαθιά απογοήτευση και μια ιδιόρρυθμη μοναξιά, μέχρι τη στιγμή που στη ζωή της εισβάλλει ο Πιέρ-Αλέν Φαντέν, ένας εκκεντρικός φωτογράφος που αντιμετωπίζει ανθρώπους και κοινωνικούς κανόνες με την ίδια προκλητική αυθάδεια. Υπερόπτης, απότομος και προκλητικός, διαθέτει ακριβώς εκείνο που έχει εξαφανιστεί από τον αποστειρωμένο κόσμο της Μαριάν: το απρόβλεπτο.
Οι δυο τους συγκλίνουν ακριβώς στο σημείο όπου οι ελλείψεις του ενός ταιριάζουν σχεδόν τέλεια με τα περισσεύματα του άλλου. Ο Φαντέν βρίσκει στη Μαριάν έναν κόσμο οικονομικής αφθονίας ικανό να τροφοδοτήσει την αχόρταγη φιλοδοξία του, εκείνη όμως ανακαλύπτει πάνω του κάτι που κανένα από τα αμέτρητα εκατομμύριά της δεν κατάφερε να της προσφέρει: την πρόκληση, την αυθάδεια, το απρόβλεπτο και κυρίως την αίσθηση ότι εξακολουθεί να είναι ζωντανή. Κάπως έτσι η μεταξύ τους σχέση μετατρέπεται σε μια παράξενη συναλλαγή, όπου τα όρια ανάμεσα στην εκμετάλλευση και τη συνειδητή συμμετοχή γίνονται ολοένα πιο δυσδιάκριτα. Ποιος χρησιμοποιεί τελικά ποιον; Εκείνος που απολαμβάνει τα χρήματά της ή εκείνη που με αυτά αγοράζει την επιστροφή της στη ζωή;
Πίσω από τις εμφανείς διαφορές τους, οι δυο τους μοιράζονται και μια κοινή περιφρόνηση για τον περίγυρο, εκφρασμένη απλώς με διαφορετικό τρόπο. Η Μαριάν επιλέγει την ψυχρή απόσταση και την απαξίωση, ενώ ο Φαντέν μετατρέπει την υπεροψία του σε παράσταση, απότομος, συχνά ειρωνικός και αγενής ακόμη και απέναντι στους εργαζομένους. Ο ίδιος βέβαια διαθέτει και την κατάλληλη εξήγηση: απεχθάνεται τη συγκαταβατικότητα και τους συμπεριφέρεται όπως θα συμπεριφερόταν στην οικογένειά του. Μια εξαιρετικά βολική θεωρία που του επιτρέπει να προσβάλλει σχεδόν τους πάντες και ταυτόχρονα να θεωρεί τη συμπεριφορά του ένδειξη οικειότητας. Μέσα από τέτοιες μικρές λεπτομέρειες, τα «παιχνίδια πλουσίων» αποκτούν τη δηλητηριώδη κωμική τους διάσταση και η κομεντί του Κλιφά αρχίζει να αποκαλύπτει τα δόντια της.
Όλο αυτό το παιχνίδι δύσκολα θα λειτουργούσε χωρίς την Ιζαμπέλ Ιπέρ και τον Λοράν Λαφίτ. Η Ιπέρ, για ακόμη μία φορά απολαυστική, χτίζει τη Μαριάν μέσα από την παγωμένη αυτοπεποίθηση, την απαξίωση και εκείνες τις μικρές στιγμές όπου πίσω από το αδιαπέραστο πρόσωπο διακρίνεται η μοναξιά μιας γυναίκας που έχει σχεδόν τα πάντα. Απέναντί της ο Λαφίτ μετατρέπει τον Φαντέν σε μια προκλητική, ξεδιάντροπη και παρορμητική παρουσία, ακόμη κι όταν πίσω από κάθε χειρονομία του διακρίνεται η αβυσσαλέα του ματαιοδοξία. Η πραγματική απόλαυση, όμως, βρίσκεται στη μεταξύ τους συνύπαρξη: εκείνη σχεδόν ακίνητη και εκνευριστικά ψύχραιμη, εκείνος πληθωρικός και μονίμως έτοιμος να υπερβεί ένα ακόμη όριο. Δύο αντίθετες ερμηνευτικές θερμοκρασίες που τελικά παράγουν την ίδια φωτιά.
Ανάμεσά τους η σκηνοθεσία του Κλιφά παραμένει διακριτικά πίσω από τους χαρακτήρες, αφήνοντας τον χώρο και κυρίως τις μεταξύ τους αποστάσεις να υπηρετήσουν τους κανόνες της κομεντί. Ο φακός παρατηρεί περισσότερο απ’ όσο σχολιάζει, επιτρέποντας στην υπερβολή αυτού του κόσμου να παράγει από μόνη της την ειρωνεία του.
Κάπου εκεί βρίσκεται ίσως και το μεγαλύτερο παράδοξο της Πλουσιότερης Γυναίκας στον Κόσμο. Όταν κάποιος διαθέτει τόσο πολύ χρήμα ώστε να μπορεί να αγοράσει σχεδόν τα πάντα, μήπως η πραγματική πολυτέλεια είναι τελικά να βρεθεί ένας άνθρωπος που θα τον κάνει να αισθανθεί ξανά ζωντανός; Βέβαια, όλα αυτά παραμένουν στη σφαίρα της «επιστημονικής φαντασίας» για το 97% των κοινών θνητών αυτού του πλανήτη.
Κώστας Κωνσταντινίδης