Αλγέρι, 1938. Ο Μερσώ, ένας ήσυχος και ασήμαντος υπάλληλος, γύρω στα 30, θάβει την μητέρα του χωρίς να δείξει το παραμικρό συναίσθημα. Την επόμενη μέρα ξεκινά μια σχέση με την Μαρί, συνάδελφό του στη δουλειά, και επιστρέφει στη ρουτίνα του. Ομως ο γείτονάς του, Ρεϊμόν Σιντές, διαταράσσει την καθημερινότητά του και τον μπλέκει σε ύποπτες ιστορίες, μέχρι που μια μέρα με ανυπόφορη ζέστη, ένα τραγικό γεγονός σε μια παραλία θα αλλάξει τα πάντα...
Ο Φρανσουά Οζόν μεταφέρει κινηματογραφικά το μυθιστόρημα του Αλμπέρ Καμύ «Ο Ξένος», το οποίο γράφτηκε το 1940 και εκδόθηκε το 1942. Ο σκηνοθέτης εξηγεί ότι μέσα από την ταινία θέλησε να κατανοήσει το μυστήριο του Μερσώ και να προσεγγίσει κινηματογραφικά την «αδιαφορία του κόσμου», χωρίς να χάνει την αισθησιακή, σωματική διάσταση του υλικού. Ο Καμύ, γεννημένος στο Αλγέρι, είναι επηρεασμένος από το υπαρξιακό ρεύμα και δημιουργεί έναν άνθρωπο με τεράστιες αντιφάσεις, που όμως στο κατώφλι του θανάτου απελευθερώνεται και εξεγείρεται. Εξέγερση εννοεί το να πάρει θέση ενάντια στο κατεστημένο αφού συνειδητοποιήσει ότι είναι όλα χαμένα. Πραγματικά η ταινία, ασπρόμαυρα γυρισμένη με πολύ λιτά κάδρα και εξαιρετική προσαρμογή στην εποχή, προσπαθεί να αποτυπώσει τις εκφάνσεις και τις ιδιαιτερότητες στο λογοτεχνικό έργο του Καμύ. Ο Οζόν μάς δίνει έναν ήρωα απόλυτα εγωιστή, αποστασιοποιημένο από την κοινωνία και τις κοινωνικές συμβάσεις, έναν ήρωα λιγομίλητο, απλό παρατηρητή της ζωής, ο οποίος δεν παίρνει θέση σε κανένα κοινωνικό δρώμενο.
Εναν ήρωα που λέει πάντα την αλήθεια, ακόμα κι όταν διακυβεύεται η ίδια η ζωή του, έναν ήρωα που αρνείται να συμβιβαστεί μέχρι τέλους, που δεν πιστεύει σε κανέναν, δεν ενστερνίζεται καμία ιδεολογία, δεν αποζητά την ευτυχία ή την καταξίωση και δεν περιμένει τίποτα, αφού όλα είναι μάταια, γιατί υπάρχει η αναπόφευκτη θνητότητα. Ο Οζόν αντικατοπτρίζει αυτές τις αντιφάσεις, ίσως λιγότερο την «εξέγερση», σίγουρα όμως η αλήθεια και η κοινωνική αδιαφορία παίζουν κεντρικό ρόλο στην ταινία του. Είναι πραγματικά μεγάλο στοίχημα να μεταφέρεις ένα τέτοιο έργο. Θέλει πολύ λεπτές ισορροπίες, από τους πρωταγωνιστές μέχρι τη διεύθυνση φωτογραφίας. Ο ήλιος είναι κεντρικό στοιχείο στον «Ξένο». Ο ήλιος φωτίζει το αληθινό πρόσωπο του. Ξένος είναι ο ίδιος στο Αλγέρι, ξένος είναι ο αυτόχθονας που ζει τη γαλλική αποικιοκρατία, οι πράξεις μας είναι ξένες προς τον εαυτό μας. Ο Μπενζαμέν Βουαζέν είναι εκπληκτικός στον πρωταγωνιστικό ρόλο, μοιάζει λες και έχει γεννηθεί με αυτήν την απέραντη ειρωνεία και απαξίωση προς τη ζωή.
Παυλίνα Αγαλιανού
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα rizospastis.gr