Η Γερμανία των τελευταίων 100 χρόνων ως ενηλικίωση και ψυχανάλυση
Τέσσερα κορίτσια μεγαλώνουν σε μια φάρμα στο Βραδενβούργο της Γερμανίας. Η χρονική περίοδος καταγραφής είναι περίπου εκατό χρόνια. Η Σάσσα Σιλίνσκι επέλεξε να μας αφηγηθεί την ιστορία της Γερμανίας μέσα από τις δικές της μνήμες και κυρίως συνειρμούς. Δεν υπάρχει γραμμική αφήγηση. Είναι καθαρά συνειρμική. Μέσα από τη διαδικασία ενηλικίωσης των τεσσάρων κοριτσιών, έχουμε μια ψυχαναλυτική διαδικασία, ενώ παρακολουθούμε αποσπασματικά κομμάτια της σύγχρονης ιστορίας. Ο αφηγηματικός χρόνος εμπεριέχει θραύσματα, από τον Α’ παγκόσμιο πόλεμο, τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο διαμέσου της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας μέχρι την πτώση του τείχους και την ενοποίηση, φτάνοντας στο σήμερα.
Σε κάθε περίοδο έχουμε στο επίκεντρο και μια κοπέλα, την Άλμα, την Αγγέλικα, την Έρικα , την Λένκα. Και όλα αυτά με εικόνες, οι προβολές των οποίων παραπέμπουν στις αντίστοιχες περιόδους και όχι αυτές καθαυτές. Όπως το κομμένο πόδι, οι πατερίτσες ή ο ήχος πολέμου σε voice over. Η ανδρική παρουσία είναι ως τραύμα πολέμου ή ως πατριαρχική εκδοχή. Ταυτόχρονα στη διαδικασία ενηλικίωσης παρακολουθούμε συστατικά κομμάτια της ζωής, όπως ο έρωτας, το τραύμα, η απώλεια, η διαχείρισή του, αλλά και την χαρά της ζωής αυτής καθαυτής μέσα στην τετριμμένη καθημερινότητα. Ο φωτισμός των εικόνων καθορίζει σε έναν βαθμό και τις χρονικές περιόδους. Βέβαια όπως προανέφερα απουσιάζει οποιαδήποτε γραμμική εξέλιξη.
Όλα γίνονται με τους συνειρμούς, τους προσωπικούς συνειρμούς της Σιλίνσκι οι οποίοι, συνεχώς ταξιδεύουν στον χρόνο, σαν σε παλινδρόμηση. Η αλήθεια είναι πως δεν είναι εύκολο στην παρακολούθηση, ως δραματική εξέλιξη, αλλά δε χρειάζεται κιόλας, γιατί στην ουσία πρόκειται για ένα εικαστικό ταξίδι. Σε τούτα τα ταξίδια ο κάθε θεατής έχει τις δικές του προσλαμβάνουσες και το δικαίωμα για τους δικούς του συνειρμούς και τις δικές του ερμηνείες. Πάντως τα παράδοξο παζλ που φτιάχνει η γερμανίδα σκηνοθέτης έχει αισθητική και κυρίως καταφέρνει να το ολοκληρώσει επιτυχώς, με όλο αυτό το χρονικό πήγαινε-έλα.
Η ενηλικίωση των κοριτσιών παραλληλίζεται με αυτήν της Γερμανίας των τελευταίων εκατό χρόνων. Αυτό όμως είναι περισσότερο ερώτημα, παρά διαπίστωση. Η απόπειρα της Σάσσα Σιλίνσκι είναι σε μικρογραφία αυτής της «Πατρίδα» του Έντγκαρ Ράιτζ, με διαφορετικά αισθητικά μέσα. Η ταινία προτάθηκε από την Γερμανία για όσκαρ, βραβείο Επιτροπής στις Κάννες, Χρυσή Αθηνά στις Νύχτες Πρεμιέρας στην Αθήνα, ευρωπαϊκό βραβείο σκηνοθεσίας. Με τις καλές ερμηνείες των Χάνα Χεκτ, Λένα Ουρτζεντόβσκι, Σουζάνε Βουστ, Λέα Ντρίντα
Γιάννης Γκακίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kemes.wordpress.com