Η εξέγερση είναι γυναίκα
Η κυβέρνηση της Βραζιλίας, με πρόσχημα τη βελτίωση της ποιότητας ζωής για τους ηλικιωμένους, έχει ιδρύσει τις “αποικίες ηλικιωμένων”, μεγάλες μονάδες όπου στέλνονται υποχρεωτικά όλοι οι συνταξιούχοι, υποτίθεται, για το δικό τους ευ ζην! Αρχικά δεν κατάλαβα εάν το συγκεκριμένο μέτρο είναι πραγματικό ή αποτελεί σεναριακό εύρημα, μέχρι που στην πορεία αντιλήφθηκα ότι συμβαίνει το δεύτερο. Επίσης σκέφτηκα ότι όλο αυτό θα μπορούσε να είναι έμμεση κριτική στα χρόνια της διακυβέρνησης του ακροδεξιού Μπολσονάρο.
Η ταινία είναι το «Γαλάζιο μονοπάτι» (Oultimoazul) του Γκαμπριέλ Μασκάρου. Κεντρικό πρόσωπο είναι η 77χρονη Τερέζα, μια γυναίκα που αφού εργάστηκε σκληρά, συνταξιοδοτήθηκε και τώρα είναι αναγκασμένη να εγκαταλείψει το σπίτι της και να μεταφερθεί σε μια “αποικία ηλικιωμένων”. Όμως αρνείται να αποδεχτεί τον κυβερνητικό παραλογισμό κι αποφασίζει να το σκάσει. Θέλει δε, να εκπληρώσει το όνειρό της που είναι να πετάξει. Έτσι παίρνει τις οικονομίες της και προσπαθεί να φτάσει στην πιο κοντινή πόλη όπου μπορεί να νοικιάσει ένα αεροπλάνο για να πραγματοποιήσει την επιθυμία της. Όμως δυσκολεύεται να ταξιδέψει επειδή δεν μπορεί να βγάλει εισιτήριο εάν δεν υπάρχει η έγκριση της κόρης της η οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι πλέον κηδεμόνας της μητέρας της! Έτσι μέσα σε ένα ασφυκτικό, δυστοπικό περιβάλλον, η Τερέζα καταφέρνει να ναυλώσει ένα σκάφος και μέσα από τις δαιδαλώδεις και γοητευτικές υδάτινες διαδρομές στον Αμαζόνιο να προσπαθήσει να φτάσει στον προορισμό της.
Ο Μασκάρου σκηνοθετεί μια στέρεα δομημένη πολιτική αλληγορία. Μια ταινία που καταγγέλλει τον πολιτικό και κοινωνικό εκφασισμό, τον ηλικιακό ρατσισμό, τον ολοκληρωτισμό. Η Τερέζα, μια ηλικιωμένη γυναίκα βγαλμένη από τα σπλάχνα της εργατικής τάξης γίνεται το σύμβολο της εξέγερσης. Μετατρέπει την αδυναμία της σε δύναμη, υπονομεύει τις επιταγές του συστήματος, αντιστέκεται με κάθε τρόπο στον παραλογισμό του.
Η δραπέτευση της Τερέζας λειτουργεί παράλληλα και ως ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Η ηλικιωμένη γυναίκα έρχεται σε επαφή με έναν κόσμο που δεν γνώριζε αν και ζούσε δίπλα του, με άλλους ανθρώπους που έχουν τα δικά τους βάσανα ο καθένας, γίνεται πιο δυνατή κι αποφασισμένη. Και ο Γκαμπριέλ Μασκάρου, ως δόλιος υπονομευτής του συστήματος, βροντοφωνάζει ξεκάθαρα: Τίποτα δεν γίνεται για τους ανθρώπους. Τα πάντα είναι οικονομική διαχείριση προς όφελος συγκεκριμένων συμφερόντων.
Στράτος Κερσανίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kersanidis.wordpress.com