Η “Σπασμένη Φλέβα” λειτουργεί ως μια ωμή και σχεδόν αδυσώπητη καταγραφή της σημερινής ελληνικής αστικής πραγματικότητας, μέσα από τον φακό ενός σκηνοθέτη που δε φοβάται να πιάσει στο στόμα του το «κακό» που ροκανίζει τις ανθρώπινες ζωές.
Δεν είναι απλώς μια ακόμη ταινία του Οικονομίδη, αλλά μια νέα αποικία στον ιδιωτικό του κινηματογραφικό γαλαξία. Μπορεί το μοντέλο να είναι επαναλαμβανόμενο, μπορεί τα μοτίβα του να είναι αναγνωρίσιμα, μπορεί να έχουν δημιουργήσει μια νέα κινηματογραφική σχολή, όμως η κάθε ταινία του γεννά τον δικό της παράλληλο μικρόκοσμο. Οι χαρακτήρες μοιάζουν με πλανήτες που κινούνται σε παράλληλες τροχιές, συμπληρώνοντας ο ένας τα κενά του άλλου, αδυνατώντας να υπάρξουν εκτός αυτού του πυκνού βαρυτικού πεδίου. Χαρακτήρες αναγνωρίσιμοι και συνάμα καταραμένοι, εγκλωβισμένοι σε μια κοινωνία που τους καθρεφτίζει και που καθρεφτίζονται μέσα της.
Η σκηνοθεσία του Οικονομίδη φέρει όλες τις χαρακτηριστικές του υπογραφές: η ατμόσφαιρα είναι ασφυκτική, οι ήρωες δεν έχουν πολλή ελπίδα, το σενάριο παραμονεύει στις στιγμές που η ανθρώπινη φύση σπάει και όχι σε εκείνες που αναγεννιέται. Ωστόσο, αυτή τη φορά, το βάρος μοιάζει ακόμη πιο συνθλιπτικό, αφού δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα που να προσφέρει ανακούφιση, καμία «έξοδος» πέρα από την αναπόφευκτη πτώση. Το έμμεσο μήνυμα φαίνεται να είναι ότι η αστική ζωή σήμερα, με τις αποσυνθετικές οικονομίες της, τις ηθικές εκπτώσεις και τις κοινωνικές ανισότητες, δεν αφήνει πολλά περιθώρια για σωτηρία.
Οι ερμηνείες είναι εξαιρετικά κατευθυνόμενες. Δε βλέπουμε ηθοποιούς να «παίζουν», αλλά σώματα που υπάρχουν, κινούνται, σπαράζουν μέσα σε έναν κλειστοφοβικό χώρο πραγματικότητας. Ο Βασίλης Μπισμπίκης, χωρίς αισθητή υπερβολή, εκφράζει έναν άνθρωπο έτοιμο να σπάσει, όπως η φλέβα του τίτλου: όχι με θεατρικό ξέσπασμα, αλλά με μια υποδόρια, τρεμουλιαστή ένταση που σταδιακά εξαντλεί το θεατή. Και σε αυτό το σημείο μπαίνουν οι διάλογοι, που αποτελούν γλώσσα-όργανο. Δεν εξυπηρετούν απλώς την αφήγηση, αλλά δημιουργούν παλμούς. Λέξεις, που εκτοξεύονται με βία, επιστρέφουν στον αποδέκτη τους, χτυπούν το θεατή και αναπηδούν πάλι πίσω σαν τη λευκή μπαλίτσα του πινγκ-πονγκ. Δεν πρόκειται για μπινελίκια που πετιούνται για εντυπωσιασμό, αλλά για μια γλώσσα που κουβαλάει θυμό, φόβο, πληγές, μια γλώσσα που όλοι ξέρουμε και συχνά χρησιμοποιούμε.
Αξίζει ιδιαίτερη αναφορά στους γυναικείους ρόλους, που για ακόμη μια φορά δεν είναι απλώς συνοδευτικές φιγούρες, ούτε “αδύναμες υπάρξεις”. Είναι γυναίκες με τσαμπουκά, με κρυμμένη αγανάκτηση, με διάθεση διεκδίκησης της ισοτιμίας, τόσο στα λόγια όσο και στην πράξη. Στέκονται απέναντι στους άντρες όχι ως αντικείμενα δράσης, αλλά ως ισότιμα υποκείμενα σύγκρουσης.
Καθώς η ιστορία βαδίζει προς τη σκοτεινή της ολοκλήρωση, αυτό που μένει δεν είναι η αποκάλυψη των γεγονότων, αλλά η αίσθηση μιας μοίρας που κυλάει αργά και ανελέητα. Σε αυτόν τον κόσμο, το προσωρινό πάντα είναι το θύμα του μόνιμου. Οι στιγμιαίες αποφάσεις δε μπορούν να νικήσουν τα λάθη μιας ζωής και το βάρος του παρελθόντος καταπίνει ανελέητα κάθε προσπάθεια διαφυγής. Η ταινία δεν επιτρέπει εύκολη ανακούφιση. Δεν υπάρχει όαση ούτε καν φευγαλέα λύτρωση. Η κινηματογραφική κάθαρση δεν έρχεται ποτέ και οι χαρακτήρες μένουν να ζουν με την πληγή, χωρίς ποτέ να την επουλώνουν.
Η “Σπασμένη Φλέβα” είναι μια ταινία που αφήνει στον καθένα από εμάς ραγίσματα και συντρίμμια, κυρίως μέσα από το συναίσθημα της πίεσης, της ατομικής κατάρρευσης και της απουσίας εξόδου. Δεν είναι εύκολη θέαση, ούτε απλή ψυχαγωγία. Είναι μια πρόκληση: να κοιτάξει κανείς κατάματα τον εαυτό του και να αναγνωρίσει πως, κάποιες φορές, η “φλέβα” σπάει πριν καν μπορέσουμε να την επισκευάσουμε. Συνολικά, η ταινία αποτελεί ένα ακόμη δυνατό κεφάλαιο στη φιλμογραφία του Οικονομίδη και έναν καθρέφτη ενός κόσμου που προτιμά να ξεσπά αντί να μιλήσει. Είναι μια εμπειρία απαιτητική αλλά βαθιά έντιμη απέναντι στο θεατή, που σίγουρα νιώθει κι ο ίδιος τη δική του “φλέβα” να χτυπά πιο έντονα, όχι εξαιτίας της έντασης του θεάματος, αλλά λόγω της αναγνώρισης, της σύγκρουσης, της σιωπηλής εσωτερικής δόνησης που δεν καταγράφεται στην εικόνα, αλλά …μέσα του.
Κώστας Κωνσταντινίδης