Ένα φωτεινό χαμόγελο από τη Γάζα
Είναι κάποιες ταινίες που δεν “αντέχονται”, που σε χτυπούν ανελέητα, σε σμπαραλιάζουν. Που βλέποντάς τες νιώθεις σαν πυγμάχος που δέχεσαι αλλεπάλληλα κροσέ στο πρόσωπο και συνεχή χτυπήματα στην κοιλιά και τελικά βγαίνεις νοκ άουτ. Κι αυτό συμβαίνει με τις ταινίες εκείνες που σοκάρουν με την ωμότητα της αλήθειας τους και συντελούν ώστε να διαχυθούν οι πληροφορίες και να ενημερωθεί η κοινή γνώμη ξεπερνώντας τις συμπληγάδες της ελεγχόμενης πληροφόρησης, της απόκρυψης, της συγκάλυψης και της προπαγάνδας.
Μια τέτοια ταινία-γρονθοκόπημα είναι το ντοκιμαντέρ της Σεπιντέ Φαρσί «Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα» (Put your soul on your hand and walk).
Η Φαρσί, είναι ιρανή σκηνοθέτρια που για πολιτικούς λόγους εγκατέλειψε το Ιράν και ζει εδώ και 30 χρόνια στη Γαλλία. Αποφασισμένη να καταγράψει με την κάμερά της τη γενοκτονία στη Γάζα επιχειρεί μέσω Αιγύπτου να περάσει από τα νότια σύνορα του παλαιστινιακού θύλακα. Όμως τα σύνορα είναι κλειστά και δεν υπάρχει τρόπος να περάσει. Τελικά, χάρις στη βοήθεια ενός φίλου της θα καταφέρει να αποκτήσει επαφή με την Φατιμά Χασούνα, μια 24χρονη Παλαιστίνια φωτογράφο που ζει στη Γάζα και βιώνει καθημερινά τον τρόμο των βομβαρδισμών. Έτσι οι δύο γυναίκες θα αρχίσουν μια πολύμηνη διαδικτυακή επικοινωνία, μέσω κινητού τηλεφώνου (smartphone) και η Φατιμά θα γίνει η φωνή που θα βγει προς τα έξω ώστε τα όσα συμβαίνουν στη Γάζα να γίνουν γνωστά, χωρίς διαμεσολάβηση, σε όλον τον κόσμο.
Όλες οι συνομιλίες μεταξύ των δύο γυναικών γίνονται μέσω της μικρής τηλεφωνικής οθόνης. Η Σεπιντέ Φαρσί ρωτά και η Φατιμά Χασούνα απαντά. Περιγράφει τα όσα συμβαίνουν, για τις αεροπορικές επιδρομές, για τους βομβαρδισμούς, για τους νεκρούς γείτονες και φίλους της, για τις ελλείψεις σε βασικά αγαθά, για τη γενοκτονία και το λιμό! Ενδιάμεσα βλέπουμε κάποιες φωτογραφίες που έχει τραβήξει η Φατιμά, που δείχνουν καθημερινές εικόνες καταστροφής. Όμως η ίδια, μέσα από την αισιοδοξία των 24 της χρόνων, είναι συνεχώς χαμογελαστή, μιλάει για τα όνειρά της.
Οι συζητήσεις γίνονται με μεγάλες δυσκολίες. Άλλοτε δεν υπάρχει ίντερνετ με αποτέλεσμα η Φατιμά να πηγαίνει στο σπίτι μιας φίλης της, άλλοτε το σήμα “κόβεται” εκεί που μιλούν ενώ πολύ συχνά ακούγονται οι ήχοι από τις βόμβες. Και είναι και κάτι ακόμη που βιώνεται από το θεατή. Κάθε φορά που η Σεπιντέ “καλεί” την Φατιμά, κανείς δεν ξέρει αν θα απαντήσει γιατί ο θάνατος καραδοκεί και είναι μια συνηθισμένη καθημερινότητα.
Η Φαρσί παρεμβαίνει ελάχιστα. Αφήνει το υλικό της ακατέργαστο, “άτεχνο”. Κι αυτό είναι που του προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη δύναμη. Γιατί σε αυτού του τύπου το σινεμά δε χρειάζεται κανένα φτιασίδι, πρέπει να παραμείνει αμόλυντο. Η αμεσότητα της ταινίας είναι “ανατριχιαστική”. Και γίνεται ακόμη πιο ανατριχιαστική από τη εξέλιξη των πραγμάτων. Την περασμένη άνοιξη, η Σεπιντέ ανακοίνωσε στην Φατιμά ότι η ταινία έγινε δεκτή στο Φεστιβάλ των Καννών και πως και οι δύο θα είναι προσκεκλημένες εκεί. Η χαρά του κοριτσιού είναι μεγάλη.
Όμως την επόμενη μέρα η κλήση της σκηνοθέτριας δεν απαντήθηκε. Γιατί την προηγούμενη νύχτα μία ισραηλινή βόμβα έπεσε στο σπίτι με αποτέλεσμα να σκοτωθεί η Φατιμά μαζί με όλη της την οικογένεια.
Αυτό που μου έμεινε από το σχεδόν δίωρης διάρκειας ανελέητο σφυροκόπημα που δέχτηκα βλέποντας την ταινία ήταν το φωτεινό, αισιόδοξο χαμόγελο της όμορφης Φατιμά Χασούνα και τα λόγια της: «το ισχυρότερο όπλο μας είναι ότι δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε».
Το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ της Σεπιντέ Φαρσί «Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα» είναι μια ταινία από εκείνες που δεν ξεχνάς. Ταυτόχρονα είναι πολύ σημαντική η συμβολή της στην ενημέρωση της παγκόσμιας κοινής γνώμης για τα όσα συμβαίνουν στη Γάζα (και στην Παλαιστίνη, γενικότερα). Αναδεικνύει δε, ΚΑΙ τη θετική δύναμη του μέσου, εν προκειμένω του διαδικτύου.
Στράτος Κερσανίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kersanidis.wordpress.com