Ένας πόλεμος που δεν τελειώνει ποτέ
Το 1974 ιδρύθηκε μεταξύ Ιερουσαλήμ και Τελ Αβίβ ένα χωριό-πρότυπο συνύπαρξης Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Το Νέβε Σάλομ ή Ουαχάτ Ας-Σαλάμ έχει περίπου 300 κατοίκους και ο πληθυσμός του είναι χωρισμένος στη μέση. Δηλαδή 50% Ισραηλινοί και 50% Παλαιστίνιοι. Μοιράζονται τα πάντα και σέβονται οι μεν τους δε δημιουργώντας έτσι μια μοναδική κοινότητα με τους ανθρώπους να μοιράζονται τις ίδιες αξίες για ισότητα, συνύπαρξη, ελευθερία, δημοκρατία.
Για το χωριό αυτό έμαθα βλέποντας το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ της Άμπερ Φάρες «Συνύπαρξη, λέμε τώρα» (Coexistence, my ass), το οποίο κέρδισε το βραβείο καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 2025.
Κεντρικό πρόσωπο της ταινίας είναι η ισραηλινή Νόαμ Σούστερ Ελιάσι, μια κωμικός της στεντ απ κόμεντι, η οποία έχει επιλέξει ως κύρια θεματολογία των παραστάσεών της την ισότητα ανάμεσα στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη και τη συνύπαρξη των ανθρώπων. Κωμικός αλλά και ενεργή ακτιβίστρια της δημοκρατίας και των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων, η Σούστερ δίνει την ψυχή της στον αγώνα. Την βλέπουμε σε παραστάσεις όπου “κάνει σκόνη” την ισραηλινή πολιτική και ιδίως τον πρωθυπουργό Νεντανιάχου. Δεν διστάζει να μιλήσει με θάρρος για τα όσα συμβαίνουν στην πατρίδα της. Χαρακτηριστικό ε΄ναι το στιγμιότυπο όπου σε μία παράσταση μπροστά σε παλαιστινιακό κοινό ξεκινά με τα λόγια «μην ανησυχείτε θα τελειώσω σε 7 λεπτά, δεν θα μείνω 70 χρόνια», υπονοώντας προφανώς τα χρόνια κατοχής της παλαιστινιακής γης από το Ισραήλ. Επίσης είναι συγκλονιστικοί οι διάλογοι που έχει με ισραηλινούς πολίτες που παίρνουν μέρος σε διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας και εναντίον του Νεντανιάχου. Και είναι συγκλονιστικοί επειδή πολλοί Ισραηλινοί αντιδρούν όταν κάποιοι διαδηλωτές φωνάζουν συνθήματα υπέρ της Παλαιστίνης, με το επιχείρημα ότι εδώ δεν έχουν θέση αυτά, εδώ διαδηλώνουμε για τη “δημοκρατία”! Δείχνει έτσι μια νοοτροπία η οποία έχει περάσει και έχει διαποτίσει μεγάλα στρώματα της ισραηλινής κοινωνίας.
Το ντοκιμαντέρ ρέει σα νεράκι, η Σούστερ είναι καταιγιστική, οι εικόνες μιλούν κι αποκαλύπτουν. Τελικά η κωμικός, υπέρμαχος της συνύπαρξης των δύο λαών, φαίνεται να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι “δεν μπορεί να υπάρξει συνύπαρξη μεταξύ καταπιεσμένων και καταπιεστών”.
Ένα εξαιρετικό φιλμ που αφυπνίζει και φέρνει δάκρυα στα μάτια την ώρα που προσπαθεί να δει με χιούμορ έναν πόλεμο που μοιάζει να μην έχει τέλος. Και, νομίζω, ότι η συμβολή αυτής της ταινίας στην αποκάλυψη της αλήθειας είναι σημαντική. Και μας λέει ότι όσο δύσκολη κι αν είναι η συνύπαρξη, αποτελεί το μοναδικό δρόμο επίλυσης ενός προβλήματος που μοιάζει να μην έχει λύση.
Στράτος Κερσανίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kersanidis.wordpress.com