Αυτό που ξεκίνησε για την σκηνοθέτρια Σεπιντέ Φαρσί ως μια σειρά συνομιλιών με τη νεαρή παλαιστίνια φωτογράφο Φάτμα Χασόνα παρουσιάζεται στην τελική του μορφή ως μια απολύτως συνταρακτική εμπειρία, σαν επικήδειος σε slow motion, σαν μια επίμονη υπενθύμιση, κλήση μετά την κλήση, χαμόγελο μετά το χαμόγελο, βομβαρδισμό μετά τον βομβαρδισμό, της απόλυτης θηριωδίας.
Η Φαρσί καταγράφει με την κάμερά της τις βίντεο συνομιλίες με τη Φάτμα, παραθέτοντας ενδιάμεσα εικόνες που εκείνη κατέγραψε από την καταπλακωμένη Γάζα, αλλά και τηλεοπτικά ρεπορτάζ γύρω από τις εξελίξεις της επίθεσης του Ισραήλ στην περιοχή. Είναι υπό αυτή την έννοια μια χρονοκάψουλα, μια ματιά σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σε μια εν εξελίξει γενοκτονία, στο πώς τα media την καταγράφουν, και στο πώς είναι η αλήθεια εκεί, στο έδαφος. Μέσα από τις εικόνες της Φάτμα, αλλά και μέσα από τις σχεδόν καθημερινές περιγραφές της.
Σε άλλη κλήση είναι ευδιάθετη, χαμογελαστή. Σε άλλη μοιάζει καταπονημένη – από τις βόμβες, από την έλλειψη φαγητού, από τα πάντα. Η Γάζα φτάνει στα μάτια μας, όπως και στα μάτια της Φαρσί, σε απευθείας μετάδοση, μέσα από βίντεο κλήσεις με κακό σήμα, με διακοπές, με κακή εικόνα, διακεκομμένο ήχο. Σε μια περιοχή αποκλεισμένη από το Ισραήλ, και με δημοσιογράφους να στοχοποιούνται ασταμάτητα ακριβώς για να περιοριστεί η διάδοση της αλήθειας, αυτό που φτάνει μπροστά μας μέσα από αυτές τις συνομιλίες και τις εικόνες, είναι δεδομένα ανεκτίμητο.
Στην οθόνη-μέσα-στην-οθόνη, η Χασόνα προσφέρει ένα καθημερινό ημερολόγιο καταστροφής, κουβαλώντας συχνότερα από ό,τι όχι, ένα τεράστιο χαμόγελο που κάθε φορά που το αντικρύζεις γίνεται και πιο σπαρακτικό. Στρέφει το κινητό προς τα έξω, για να δείξει στη Φαρσί (και σε εμάς) καπνούς από βομβαρδισμούς σε κάποια διπλανή γειτονιά. Ακούμε τα βομβαρδιστικά να σκίζουν τον ουρανό. Συναντάμε μέλη της οικογένειάς της που μας χαιρετάνε. Βλέπουμε φωτογραφίες και ντοκουμέντα που παίρνει η ίδια από περιοχές πνιγμένες στο γκρεμισμένο μπετόν. Ακούμε τα λόγια της, όταν η κακή σύνδεση δεν επιτρέπει να δούμε την εικόνα της – ή όταν η ίδια νιώθει πως, απλά, δεν μπορεί να μιλήσει περισσότερο.
Είναι αυτή η αμεσότητα που δίνει μια επιπλέον τραγική διάσταση αναγκαιότητας στην ταινία. Υπογραμμίζει το πόσο αυτή η γυναίκα στην άλλη άκρη της κλήσης, αυτές οι συζητήσεις, οι εικόνες και οι εμπειρίες, δεν είναι απλώς μια καταγραφή μιας κάποιας μακρινής πραγματικότητας, αλλά είναι κάτι που φτάνει σε εμάς, τσαλακωμένα, σκονισμένα.
Υπό αυτή την έννοια, το ντοκιμαντέρ της Φαρσί αποτελεί μια σπουδαία ανάγνωση πάνω στο πώς το μέσο είναι το μήνυμα: Αυτές οι εικόνες, αυτή η αλήθεια για αυτή τη γενοκτονία, δε θα μπορούσε ποτέ να φτάσει στη (μεγάλη) οθόνη μας παρά μόνο έτσι. Ως ένα ανατριχιαστικό «τελευταίο μήνυμα», μέσα από οθόνες με δαχτυλιές, με κακή σύνδεση, με διακοπές και αναπάντητες κλήσεις. Αυτή η μετάδοση είναι τελικά κι η πεμπτουσία της απεικόνισης μιας γενοκτονίας «σε απευθείας σύνδεση» την οποία τα συστήματα εξουσίας κάνουν επί δύο χρόνια πως δεν βλέπουν – σαν κλήση εκτάκτου ανάγκης που αφήνεις επίμονα αναπάντητη.
Θοδωρής Δημητρόπουλος
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα news247.gr