Ένα από τα πιο παράξενα πρότζεκτ των τελευταίων ετών είναι το “Nouvelle Vague” του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ. Ο υπέροχος αμερικάνος σκηνοθέτης συνεχίζοντας τους πειραματισμούς του με αφηγηματικές τεχνικές και περιεχόμενο, πηγαίνει στη Γαλλία για να γυρίσει μια εντελώς γαλλική ταινία πάνω στη γέννηση της Νουβέλ Βαγκ και στα γυρίσματα του Με Κομμένη την Ανάσα του Γκοντάρ. Το καστ αποτελείται από γάλλους ηθοποιούς στους ρόλους εμβληματικών φιγούρων της περιόδου –τον Γκοντάρ παίζει ο Γκιγιόμ Μπαρμπέκ στο ερμηνευτικό ντεμπούτο(!) του– ενώ την Τζιν Σίμπεργκ παίζει απολαυστικά η Ζόι Ντόιτς.
Ποιος να το έλεγε ότι ο πάλαι ποτέ σκηνοθέτης ιστοριών πάνω στους αρχετυπικούς εφήβους σλάκερ θα ωρίμαζε σε σημείο που να σκηνοθετεί behind the scenes της Νουβέλ Βαγκ και θεατρικά chamber pieces πάνω στη ζωή και το έργο δημιουργών θεατρικών μιούζικαλ. (Το μαγευτικό “Blue Moon” του που είδαμε στο φεστιβάλ Βερολίνου πριν λίγους μήνες παραμένει μια από τις ωραιότερες ταινίες της χρονιάς.) Η ευαισθησία του όμως κι η περιέργεια ήταν πάντα εκεί, οπότε αυτή η εξέλιξη είναι ένα υπέροχο, αλλά όχι παράλογο, θαύμα.
Το “Nouvelle Vague” με έναν παράδοξο τρόπο κουβαλά τις ευαισθησίες και των δύο άκρων της λινκλεϊτερικής ούβρας – είναι ο κινηματογραφικός επαναστάτης Γκοντάρ σκηνοθετημένος ως ένας χαρακτήρας όχι ακριβώς σλάκερ, αλλά έχοντας κάποια χαρακτηριστικά της κουλ αποστασιοποίησης από το mainstream, που καταλήγει ως κάτι το ουσιαστικά αντισυμβατικό.
Ως κομμάτι ψυχαγωγίας, η ταινία πετυχαίνει διάνα. Είναι ανάλαφρη, γλυκιά, διασκεδαστική και αστεία, αποτυπώνοντας μια σειρά από φαν περιστατικά στο παρασκήνιο μιας εμβληματικής δημιουργίας του παγκόσμιου σινεμά. Όμως δεν υπάρχει στα αλήθεια κάτι από πίσω – εξάλλου το “Με Κομμένη την Ανάσα” είναι μια από εκείνες τις ταινίες που το φτιάξιμό της είναι άρρηκτα δεμένο με το αισθητικό της αποτύπωμα. Τι άλλο έχεις να πεις;
Ο Γκοντάρ ως χαρακτήρας μοιάζει με άνθρωπος-κινούμενο τσιτάτο, λες κι είναι κάποιος εναλλακτικός Deadpool. Το φιλμάρισμα είναι αναίμακτο κι όλα τα διλήμματα, οι δυσκολίες, οι εντάσεις, αντιμετωπίζονται με chill τρόπο από έναν «Γκοντάρ» που μοιάζει σα να γνωρίζει όλο το ρου της Ιστορίας. Κι είναι αυτή η αποστασιοποίηση που αναδεικνύει τη ριζοσπαστική του πεμπτουσία, σαν ένα «μια φορά τη γενιά» ταλέντο που αλλάζει τα δεδομένο απλώς αναπνέοντας.
Η ταινία του Λινκλέιτερ δεν στοχάζεται ιδιαίτερα πάνω σε όλα αυτά, είναι το παρελθόν πακεταρισμένο σαν γλυκό σνακ κυλικείου σε θερινό σινεμά. Μια επιφανειακή διασκέδαση που παρολαυτά όμως δείχνει (ή θυμίζει) πόσο καλά μπορεί να το κάνει και αυτό – ειδικά όταν ασχολείται με ένα θέμα που ο ίδιος φαίνεται να αγαπάει πολύ.
Θοδωρής Δημητρόπουλος
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα news247.gr