Η Γερμανίδα σκηνοθέτις Λένι Ρίφενσταλ έγινε διάσημη κινηματογραφώντας για λογαριασμό του Αδόλφου Χίτλερ. Είναι η δημιουργός του αριστουργηματικού «Θριάμβου της θελήσεως» («Triumphs des willems») – ενός δυναμικού ντοκιμαντέρ που καταγράφει την καμπάνια του Χίτλερ το 1934 στη Νυρεμβέργη – και των «Θεών του Σταδίου» («Olympia 1: Fest der Volker»/ «Olympia 2. Teil – Fest der Schonheit») – εξαιρετικού ντοκιμαντέρ προπαγάνδας σε δυο μέρη με θέμα τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο.
Αλλά όταν το Γ’ Ράιχ κατέρρευσε, η Ρίφενσταλ ακολούθησε και εκείνη την πτώση του. Και με αυτό το ντοκιμαντέρ ο επίσης Γερμανός Αντρέ Βέιλ καταθέτει μια «χορταστική» μελέτη του κόσμου της Ρίφενσταλ (που το 2003 πέθανε σε ηλικία 101 ετών) στον οποίο κεντρικό στοιχείο της αφήγησης είναι η χρήση αποσπασμάτων από τα talk show και τις τηλεοπτικές συνεντεύξεις που έδωσε η Ρίφενσταλ. Με την εξαίρεση μιας φοράς, βλέπουμε ότι η σκηνοθέτις δεν χάνει ποτέ την ψυχραιμία της, ακόμα και σε πολύ δύσκολες στιγμές για αυτήν, ενώ βρίσκεται σε αντιπαράθεση με ανθρώπους που μαρτύρησαν από τον ναζισμό.
Όμως η χρήση των αποσπασμάτων δεν γίνεται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς. Ακόμα και χωρίς την χρήση του ήχου, ή την αργή κίνηση, η εικόνα της Ρίφενσταλ με τις χειρονομίες της ή τις εκφράσεις του προσώπου της, γίνεται πρόσωπο μελέτης του θεατή. Αν και η Ρίφενσταλ δεν παραδέχθηκε ποτέ την ενεργή, πολιτική συμμετοχή της στο ναζιστικό κόμμα, δεν απαρνήθηκε ποτέ τις ταινίες που την έκαναν διάσημη. «Θα μπορούσα να απολογηθώ που γεννήθηκα» είχε πει κάποτε, «ποτέ όμως για το ίδιο το έργο μου». Η ταινία του Βέιλ αποπειράται και καταφέρνει να μπει στο μυαλό της αλλά τελικά οι απόψεις της Ρίφενσταλ έχουν πολύ λιγότερη σημασία (αν έχουν κάποια) από την ίδια την περιπετειώδη ιστορία της την οποία ρουφάς με όρεξη.
Γιάννης Ζουμπουλάκης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα tovima.gr