Η ταινία ακολουθεί με υπομονή αλλά και νεύρο μια τυχαία συνάντηση που κρύβει πίσω της όχι απλά μεγάλη ιστορία, αλλά και το συλλογικό τραύμα ενός ολόκληρου λαού.
Ύστερα από το απλό ατύχημα του τίτλου, ένας άντρας (που οδηγώντας με την έγκυο γυναίκα του στο αμάξι, χτυπά και σκοτώνει έναν σκύλο) ζητά βοήθεια σε ένα γκαράζ χωρίς να γνωρίζει πως ο άντρας που τον βοηθά εκεί, τον αναγνωρίζει (;) ως τον βασανιστή του.
Ο Βαχίντ όμως δεν μπορεί να νιώθει 100% βέβαιος πως αυτός είναι όντως ο βασανιστής του – εξάλλου δεν είναι το πρόσωπό του που αναγνωρίζει, μα ο ήχος του προσθετικού του ποδιού που τον στοιχειώνει ακόμα. Για να σιγουρευτεί, στρατολογεί άλλα θύματα του ίδιου ανθρώπου, και όπως προκύπτει στην πορεία, κάθε θύμα έχει κάποια άλλη τραυματική ανάμνηση βάσει της οποίας μπορεί να αναγνωρίσει τον βασανιστή. Μια μυρωδιά, μια αίσθηση – είναι τρομερό το τι είναι τελικά αυτό που σου μένει.
Στη διαδρομή που ακολουθεί, η συλλογικότητα των θυμάτων του άντρα, συζητά την ηθική διάσταση αυτού που πάνε να κάνουν. Κοινώς, το κατά πόσο θα πάρουν όντως εκδίκηση από εκείνον, και τι μορφή θα έχει αυτή. Και, φυσικά, το κατά πόσο είναι όντως αυτός που πιστεύουν πως είναι.
Πρόκειται για ένα εξαιρετικά νευρώδες φιλμ που αποκαλύπτει μια πολύ πιο έντονη διάσταση του σινεμά και της κοσμοθεωρίας του Παναχί, αρκετά μακριά από ταινίες σαν το “Οφσάιντ”, με το οποίο μεγάλο μέρος του κοινού τον γνώρισε πριν σχεδόν 20 χρόνια. Το “Ατύχημα” διαδραματίζεται σε μεγάλο βαθμό μέσα στους χώρους ενός αυτοκινήτου ή σε μικρο-επεισόδια γύρω από αυτό, καταφέρνοντας να βρίσκει χρόνο και χώρο για εξιλεωτικά κωμικές σκηνές που όμως στην πράξη εντείνουν ακόμα περισσότερο την αίσθηση υποβόσκουσας φρίκης.
Ως θρίλερ εκδίκησης είναι εντελώς αντισυμβατικό, όχι μόνο λόγω της απουσίας στιλιζαρίσματος και της συνύπαρξης χιούμορ και φρίκης – αλλά και χάρη στο πώς η δράση ουσιαστικά ξετυλίγεται μέσα από εντελώς προσωποκεντρικά μικρο-επεισόδια.
Το ηθικό δίλημμα και η στάση των ατόμων χτίζεται μέσα από αγωνία και σασπένς και μια σειρά από περιστατικά που δεν επαναλαμβάνονται, και επιτρέπουν στον Παναχί να δοκιμάσει διάφορα στυλ, και να πει διάφορες μικρές ιστορίες μες στην μεγάλη. Μοιάζει με σκηνοθέτης που βρίσκεται πραγματικά στο τοπ της δημιουργικής φόρμας του, δείχνοντας μια νέα πλευρά του αντί να επαναλαμβάνεται.
Η ταινία είναι ένα αλληγορικό θρίλερ πάνω στην αναγκαιότητα της συλλογικής αντίδρασης στις φρικαλεότητες της ισχύος, αλλά και στην ζωτική σημασία του να μπορείς να φανταστείς ένα μέλλον για τον εαυτό σου – δίχως φυσικά ποτέ αυτό να είναι ταυτόσημο με ευκολίες και χολιγουντιανά happy end. Αν μη τι άλλο, το συγκλονιστικό φινάλε υπογραμμίζει την επίμονη φύση του τραύματος.
Με πολλές ηθοποιούς να εμφανίζονται με ακάλυπτα τα κεφάλια τους, με τα γυρίσματα να έχουν πραγματοποιηθεί για μια ακόμα φορά χωρίς άδεια από την ιρανική κυβέρνηση, και με το φιλμ να αφηγείται με πυγμή μια καθηλωτική ιστορία αντίστασης, ήταν βέβαιο πως έτσι κι αλλιώς αυτό το “Ατύχημα” θα αποτελούσε στόχο για το ιρανικό καθεστώς. Εκτός από πράξη θάρρους με δεδομένη καλλιτεχνική αξία, η δίκαιη βράβευσή του με Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, το επιβεβαιώνει ως ένα πολύ μεγάλης σημασίας δημιούργημα.
Θοδωρής Δημητρόπουλος
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα news247.gr