1950. Ο Ζα-ζα Κόρντα, αινιγματικός βιομήχανος και ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στην Ευρώπη, επιβιώνει από άλλη μία απόπειρα δολοφονίας. Οι επιχειρηματικές του πρακτικές τον έχουν μετατρέψει σε εχθρό όχι μόνο στα μάτια των ανταγωνιστών του, αλλά και ξένων κυβερνήσεων. Βρίσκεται στο τελικό στάδιο ενός δεκαετούς σχεδίου, το Φοινικικό Σχέδιο Υποδομής Κόρντα, με σκοπό την εκμετάλλευση μιας πλούσιας, «παραμελημένης» περιοχής. Το προσωπικό οικονομικό ρίσκο είναι ανυπολόγιστο. Οι απειλές κατά της ζωής του συνεχείς. Επιλέγει αυτή τη χρονική στιγμή για να ορίσει και να προετοιμάσει την διάδοχό του: Την αποξενωμένη, 20χρονη κόρη του Λίζελ (η οποία είναι πλέον καλόγρια).
Ο Γουές Αντερσον ξαναγύρισε! «Το Φοινικικό Σχέδιο» είναι μια από τις πιο συμβολικές, αλληγορικές και βαθιά πολιτικές του ταινίες. Ο σαρκασμός είναι κοφτερός σαν ξυράφι, εκεί που γελάς αμέσως μετά συνειδητοποιείς την πικρή αλήθεια του και το γέλιο παγώνει. Η επικαιρότητά της είναι εντυπωσιακή, αφού αναφέρεται στη Μέση Ανατολή με τρομακτική ακρίβεια στην αφήγησή του για τη σημερινή κατάσταση. Ο Αντερσον καταφέρνει να ενσωματώσει τις επιδιώξεις του ιμπεριαλισμού στην ολότητά τους. Η φράση «Ποιος κέρδισε τι ή ποιον» συνοψίζει, θα λέγαμε, αυτή την εξονυχιστική ακτινογραφία. Το Κεφάλαιο δεν έχει και δεν χρειάζεται πατρίδα. Τα πάντα καθορίζει το κέρδος. Τα ποσοστά κέρδους. Η «αγία» ατομική ιδιοκτησία που πρέπει να περάσει στον πιο συνειδητοποιημένο και «σκληρό» διάδοχο. Λυκοσυμμαχίες, λυκοφιλίες αλλά και ευθύς πόλεμος κυριαρχούν στην ευρύτερη «οικογένεια», χωρίς κανέναν συναισθηματισμό, χωρίς αιδώ. Η εκκλησία τα παίρνει κάτω απ' το τραπέζι και ευλογεί τις μπίζνες. Η πολιτιστική διπλωματία ξεδιπλώνεται σε μια πρόταση. Ο πόλεμος και το εμπόριο οπλών είναι μια εξίσου επικερδής επιχείρηση με τις άλλες, ίσως και πιο συμφέρουσα. Ο Λαός εδώ είναι ένα σκαθάρι που κυλάει μια μπίλια άμμου. Σύμφωνα με το σχέδιο, οι Σκλάβοι θα πληρωθούν και ο Λιμός θα εξαφανιστεί. Ομως το πλέον συγκλονιστικό είναι οι δρόμοι Ενέργειας και μεταφοράς εμπορευμάτων. Αυτό είναι ουσιαστικά το φοινικικό σχέδιο. Λέτε ο Γουές να διαβάζει «Ριζοσπάστη»; Ο Αντερσον δεν χαρίζεται ούτε στην «αντίσταση» της δήθεν «κουλτούρας»... Η γνωστή του φόρμα άλλαξε λίγο, έγινε λίγο πιο κοφτή και πιο γρήγορη, και η διάρκεια της ταινίας είναι πιο μαζεμένη από τις τελευταίες του. Ομως ήδη από το πρώτο καρέ ξεχωρίζεις τη μοναδική του ιδιοφυή αντίληψη για τη σκηνοθεσία, τη σκηνογραφία και φυσικά το σενάριο, που είναι να το πιεις στο ποτήρι. Τούτη η ταινία είναι μια ταινία αναφοράς, από εκείνες που θα επανερχόμαστε με τα χρόνια. Ναι, τόσο πολύ ξεχωρίζει! Μην τη χάσετε.
Παυλίνα Αγαλιανού
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα rizospastis.gr