Κάν’ το όπως ο Ζαν Λικ!
Ζούμε στην εποχή της υπερπληροφόρησης και της διαρκώς αυξανόμενης κατανάλωσης εικόνων. Αυτός ο καταιγισμός που δέχεται καθημερινά ο άνθρωπος που ζει σε μια , χώρα του δυτικού κόσμου μοιάζει με ασθένεια που προκαλεί τυφλότητα, ασυναισθησία κι αποστασιοποίηση από την πραγματικότητα και τα προβλήματά της. Αυτή η νοσηρή κατάσταση επιτρέπει σε επικίνδυνες πολιτικές ιδεοληψίες, με πρώτο και καλύτερο το φασισμό, να επηρεάζουν όλο και μεγαλύτερα ποσοστά του πληθυσμού. Την ίδια ώρα που η ζωή, η ομορφιά, η ανθρώπινη επαφή βρίσκονται εκεί αλλά παραμένουν αόρατες κι απόμακρες αφού καλύπτονται από μια εικονική πραγματικότητα.
Νομίζω ότι τα παραπάνω εκφράζουν -μέχρι ένα βαθμό τουλάχιστον- αυτό που λέει ο σημαντικός γάλλος σκηνοθέτης Λεό Καράξ με τη νέα μεσαίου μήκους ταινία του (διαρκεί 41 λεπτά) «Δεν είμαι εγώ» (C’est pas moi), που παρουσιάστηκε εκτός συναγωνισμού στο Φεστιβάλ των Κανών. Ο ίδιος ο Καράξ χαρακτήρισε την ταινία του “δοκίμιο” και θεωρώ ότι εκφράζει απόλυτα το έργο του.
Αν δεν ξέραμε ότι σκηνοθέτης είναι ο Λεό Καράξ θα μπορούσαμε κάλλιστα να πούμε ότι πρόκειται για μια ταινία του Ζαν Λικ Γκοντάρ. Και πού σωστά αφού βρισκόμαστε μπροστά σε μια σειρά από θραύσματα που παρατίθενται μπροστά μας έτοιμα προς συναρμολόγηση! Αρχειακό υλικό από ταινίες κι από γεγονότα, γραφιστική παρέμβαση στις εικόνες, τσιτάτα που ξεπετιούνται ενδιάμεσα που συνδέονται ως ένα παζλ με σαφή -μέσα στην ασάφειά του!- πολιτικό προσανατολισμό. Ο ναζισμός που φαίνεται ότι ηττήθηκε προσωρινά στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ανάδυση διάφορων αυταρχικών ηγετών, η υποχώρηση της δημοκρατίας, οι πρόσφυγες που θαλασσοπνίγονται. Ο Λεό Καράξ σκηνοθετεί, έχοντας στο νου του τον Γκοντάρ, τις δικές του σημειώσεις, τις δικές του αγωνίες για έναν παράλογο, βάρβαρο κόσμο.
Μην περιμένετε κάποια περαιτέρω ανάλυση. Απλώς δείτε την ταινία κι αφήστε την να λειτουργήσει. Είμαι σίγουρος ότι όλα όσα θα δείτε, θα σας είναι οικεία.
Εκτός αυτού όμως έχουμε μια καθαρά σινεφιλική ταινία που ταυτόχρονα αποτελεί και μια σινεφιλική κινηματογραφική πρόταση.
Σκηνοθετημένο εντελώς αντισυμβατικά (είπαμε, φόρος τιμής στον Γκοντάρ) αυτό το παράδοξο φιλμ μοιάζει με μια προσπάθεια του Καράξ να αυτοκινηματογραφηθεί! Και φυσικά δεν αφήνει την ευκαιρία να πάει χαμένη και αφήνει τις σκέψεις του, τις ιδέες του να απελευθερωθούν και να δημιουργήσου αυτό το πολύ σημαντικό κινηματογραφικό δοκίμιο.
Αξίζει να αναφερθεί, ως σημαντική πληροφορία, το πως προέκυψε η εν λόγω ταινία. Το Πολιτιστικό Κέντρο Ζορζ Πομπιντού στο πλαίσιο μια έκθεση που προετοίμαζε για τον Λεό Καράξ είχε ζητήσει από το σκηνοθέτη να απαντήσει στην ερώτηση: “που βρίσκεσαι, Λεό Καράξ;”. Κι αυτός επέλεξε να απαντήσει με αυτό το δοκιμιακό φιλμ θεωρώντας ότι αυτός ήταν ο καλύτερος τρόπος να απαντήσει στην ερώτηση που του τέθηκε.
Στράτος Κερσανίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kersanidis.wordpress.com