Για την ανθρώπινη κατάσταση
Τι να γράψω για μια ταινία όπως το «Πριν το τέλος» (Sterben) του Ματίας Γκλάσνερ; Ένα πολυεπίπεδο, τρίωρο κινηματογραφικό επίτευγμα που επιχειρεί να διεισδύσει στη ζωή και το θάνατο επιμένοντας στην αδιάσπαστη αλληλεξάρτηση της μίας από τον άλλον;
Η Λίσι, μια ηλικιωμένη γυναίκα που δυσκολεύεται κάποιες φορές να συγκρατήσει τις σωματικές της εκκρίσεις, φροντίζει τον σύζυγό της Γκερντ που πάσχει από Αλτσχάιμερ. Το ανθρώπινο σώμα έρμαιο της φθοράς του χρόνου προχωρά προς το τέλος. Η ατμόσφαιρα βαραίνει, ο θεατής ζορίζεται καθώς βλέπει μπροστά στα μάτια του την πορεία προς το αναπόφευκτο.
Η Λίσι τηλεφωνά στο γιο της Τομ, που είναι διευθυντής ορχήστρας και ζει στο Βερολίνο. Ο τελευταίος έρχεται να δει τους γονείς του κι έτσι ο Γκλέσνερ αρχίζει να ξεδιπλώνει τη ζωή του Τομ. Επιτυχημένος μαέστρος, συνεργάζεται με τον Μπέρναρντ, έναν αυτοκαταστροφικό συνθέτη, ενώ την ίδια ώρα η Λιβ, που υπήρξε ο έρωτας της ζωής του, γεννά το παιδί του Μόριτζ, αλλά προτιμά να το μεγαλώσει με τον Τομ. Υπάρχει όμως και η Έλεν, η αδελφή του Τομ, που εργάζεται ως βοηθός οδοντιάτρου και η ζωή της είναι ένα συνεχές πάρτι με αλκοόλ, άντρες, ξενύχτια. Και μαζί με τον τελευταίο της άτυχο έρωτα μαθαίνει και για τους γονείς της.
Προσπάθησα να κάνω ένα σύντομο γενικό περίγραμμα της υπόθεσης αλλά αυτό δεν είναι αρκετό. Γιατί η ταινία του Ματίας Γκλέσνερ είναι ένα βαθύ, επίμονο και πέρα για πέρα ρεαλιστικό φιλμ που “πονάει” με την αλήθεια του. Βαθύ γιατί “ξετινάζει” τους χαρακτήρες του, τους ξεγυμνώνει μπροστά μας. Επίμονο γιατί ο σκηνοθέτης δεν βιάζεται, ακολουθεί υπομονετικά τους ήρωές του, χτίζει τη δράση πετραδάκι-πετραδάκι και δεν αφήνει κανένα κενό. Και ρεαλιστικό επειδή κουβαλά μέσα του όλη την αλήθεια της ανθρώπινης κατάστασης.
Το «Πριν το τέλος» είναι όντως ένα κινηματογραφικό επίτευγμα. Ο Γκλέσνερ αφηγείται με απόλυτη ισορροπία, χαλιναγωγεί το συναίσθημα, δεν γίνεται φλύαρος, πομπώδης, μελό ή αυτάρεσκος. Σκηνοθετεί με βαθιά επίγνωση του τι θέλει να κάνει και το αποτέλεσμα τον δικαιώνει.
Μια υπέροχη ταινία για τη ζωή, τα διλήμματά της, τις εκπλήξεις της, τα μυστικά της, τις σχέσεις, το χρόνο, το θάνατο. Με έντονα τα στοιχεία της ειρωνείας και του υποδόριου χιούμορ, με τα οποία επέλεξε ο Γκλάσνερ να προσεγγίσει τις ανθρώπινες σχέσεις. Μια ταινία που, πιστέψτε με, δεν καταλαβαίνεις για πότε περνά το τρίωρο που διαρκεί.
Στράτος Κερσανίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kersanidis.wordpress.com