Τα παιδιά της Φρειδερίκης
Ο Γιάννης Αρχοντής γιος αντάρτη που διέφυγε στην Ανατολική Ευρώπη, καταλήγει στις Παιδουπόλεις που είχε δημιουργήσει η Φρειδερίκη για τα παιδιά των αγωνιστών του Δημοκρατικού Στρατού. Σε ένα αυστηρό περιβάλλον έρμαιο της προπαγάνδας των νικητών και τη “πατριωτική και θρησκευτική διαπαιδαγώγηση”. Όμως το “φάντασμα” του πατέρα τον στοιχειώνει. Πολλά χρόνια μετά θα καταφέρει να τον επισκεφτεί στη Βουλγαρία. Η συνάντηση αυτή θα επαναπροσδιορίσει τη σχέση τους, αφού τώρα γνωρίζονται ουσιαστικά, αλλά θα επαναπροσδιορίσει και τον ίδιο του τον εαυτό.
Ο «Θολός βυθός» της Ελένης Αλεξανδράκη είναι εμπνευσμένος από τα βιβλία του Γιάννη Ατζακά «Θολός βυθός» και «Διπλωμένα φτερά». Πρόκειται για τη ζωή του ίδιου του συγγραφέα, δοσμένη μέσα από την κάμερα της Αλεξανδράκη. Έτσι, μαζί με τη βιωμένη προσωπική ιστορία του μικρού Γιάννη, ξεδιπλώνεται και η τραγική ιστορία της Ελλάδας του Εμφυλίου και των πληγών που άφησε.
Η σκηνοθέτρια κινηματογραφεί με ρεαλισμό τις σκληρές συνθήκες και τη στρατιωτική πειθαρχία με τις οποίες διαπαιδαγωγούσε τα παιδιά των αγωνιστών το κράτος της Δεξιάς. Και βέβαια το πως πολλά από αυτά τα παιδιά δόθηκαν για υιοθεσία σε ομογενείς από τις ΗΠΑ.
Η Αλεξανδράκη καταγράφει, αφηγείται, ανασύρει από τη μνήμη, καταγγέλλει κι αποκαλύπτει ποιο ήταν το πραγματικό Παιδομάζωμα! Και φθάνει μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα για να δείξει διακριτικά τη διάψευση της Ουτοπίας για την οποία αγωνίστηκαν κι εξορίστηκαν χιλιάδες αγωνιστές. Βέβαια το θέμα της ταινίας είναι εκείνες οι σκοτεινές σελίδες, οι συνθήκες παντελούς ορφάνιας που βίωσαν χιλιάδες παιδιά που βρέθηκαν «υπό την προστασία της Βασίλισσας».
Θαυμάσια ασπρόμαυρη φωτογραφία, εξαιρετικές ερμηνείες σε μια ταινία χρήσιμη για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Γιατί η εθνική συμφιλίωση δεν επιτυγχάνεται διά της αποσιώπησης.
Στράτος Κερσανίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kersanidis.wordpress.com