Μια τρομακτική ιστορία
Ένας νεαρός δικηγόρος, ο Τόμας Χούτερ, ταξιδεύει από μια γερμανική πόλη στην Τρανσυλβανία ως εκπρόσωπος του μεσίτη Κνοκ για να συναντήσει έναν μυστηριώδη πελάτη, τον κόμη Ορλόκ, που θέλει να αγοράσει ένα σπίτι στη Γερμανία. Ο Τόμας μόλις έχει παντρευτεί με την Έλεν και δέχεται τη δουλειά επειδή χρειάζεται το σημαντικό χρηματικό ποσό που θα κερδίσει. Φτάνοντας όμως στον πύργο του μυστηριώδους κόμη Ορλόκ τίποτε δεν θα εξελιχθεί φυσιολογικά και ο Τόμας θα αντιμετωπίσει τον απόλυτο τρόμο. Στο μεταξύ παράξενα οράματα και εφιάλτες αναστατώνουν την Έλεν για να αποκαλυφθεί μια υπόγεια σχέση μεταξύ αυτής και του Ορλόκ. Μάλιστα ο τελευταίος είναι παράφορα ερωτευμένος μαζί της και είναι αποφασισμένος να την κάνει δική του. Η άφιξή του στην πόλη, μαζί με την άφιξη του Τόμας ο οποίος κατάφερε να δραπετεύσει από τον πύργο και η εμπλοκή του ειδικού στα βαμπίρ καθηγητή φον Φραντς, οδηγούν σε μια κορύφωση ανείπωτου τρόμου, απώλειας και λύτρωσης.
Ο Ρόμπερ Έγκερς σκηνοθετεί το «Νοσφεράτου» (Nosferatu), ριμέικ του αρχετυπικού φιλμ που γύρισε το 1922 ο Φρίντριχ Μουρνάου και που σηματοδοτεί μία κορυφαία στιγμή του γερμανικού εξπρεσιονισμού. Ένα γκόθικ παραμύθι τρόμου που είναι βασισμένο στο πολυδιαβασμένο βιβλίο «Δράκουλας» που έγραψε ο Μπραμ Στόκερ και κυκλοφόρησε το 1897. Ένα βιβλίο που γνώρισε αρκετές κινηματογραφικές μεταφορές αλλά και ακόμη περισσότερες κινηματογραφικές παραλλαγές του μύθου.
Ο Έγκερς δεν δίστασε να αναμετρηθεί με τον Μουρνάου αλλά ούτε και με άλλους μεγάλους σκηνοθέτες όπως ο Τοντ Μπράουνινγκ, ο Τέρενς Φίσερ, ο Βέρνερ Χέρτζογκ, ο Φράνσις Φορντ Κόπολα κ.α. που καταπιάστηκαν με τη μεταφορά του μυθιστορήματος. Ακολουθώντας τη δική του οπτική κατάφερε να σκηνοθετήσει μια ταινία, που μπορεί να έχουμε την εντύπωση ότι κάτι μας θυμίζει αλλά τελικά είναι μια ταινία διαφορετική, είναι η δική του ταινία.
Ο κόμης Ορλόκ του αμερικανού σκηνοθέτη είναι λιγότερο αισθαντικός από εκείνον του Μουρνάου και λιγότερο ανθρώπινος από εκείνον του Κόπολα. Είναι πιο τρομακτικός και πιο απόκοσμος. Μάλιστα δεν μοιάζει ούτε οπτικά με τους υπόλοιπους που έχουμε δει (ή όσους έχουμε δει από τις 200 περίπου κινηματογραφικές εκδοχές). Αλλά θυμίζει, και μάλλον είναι ο μοναδικός, τον Βλαντ Τσέπες, τον φοβερό και τρομερό ηγεμόνα της Βλαχίας και εθνικό ήρωα των Ρουμάνων στον αγώνα κατά των Οθωμανών, που όπως λέγεται ενέπνευσε τον Μπραμ Στόκερ στο να σκιαγραφήσει τον ήρωά του.
Η ταινία του Έγκερς είναι ένα σκοτεινό, φιλμ τρόμου και παρά το γεγονός ότι γνωρίζουμε την ιστορία και την εξέλιξή της, είναι ιδιαίτερα τρομακτικό. Κάτι που αναδεικνύει τη σκηνοθετική του βιρτουοζιτέ, τη σιγουριά του και την έμπνευσή του. Μου άρεσε και η διακριτική και έξυπνη αναφορά του σε μια άλλη εμβληματική ταινία τρόμου, τον «Εξορκιστή» του Γουίλιαμ Φρίντκιν.
Ιδιαίτερο ρόλο παίζει η χρήση της μουσικής, που την έγραψε ο Ρόμπιν Κάρολαν, και των διαφόρων ήχων. Πολύ σημαντικός είναι και ο ρόλος του μοντάζ όπου η Λουίζ Φορντ έκανε θαύματα. Από εκεί και πέρα, σημαντικά σε τέτοιες ταινίες είναι τα σκηνικά και τα κουστούμια που τα βρήκα άψογα!
Όταν το 1922 ο Φρίντριχ Μουρνάου γύρισε το δικό του Νοσφεράτου, η Γερμανία ήταν βυθισμένη στα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα. Η ταινία αισθητικά τοποθετείται στο ρεύμα του γερμανικού εξπρεσιονισμού που άνθησε τότε στη χώρα, σε μια περίοδο που ακολούθησε την ήττα της Γερμανίας στο Μεγάλο Πόλεμο και οδήγησε στην άνοδο του Χίτλερ. Ο ζόφος που επικρατούσε εκείνη την εποχή αντικατοπτριζόταν στις ταινίες, που ήταν σκοτεινά κι απόκοσμα θρίλερ, κλειστοφοβικά, αγχωτικά και συχνά σουρεαλιστικά και δυστοπικά. Κάτι που είναι εμφανές στην ταινία του Μουρνάου, δηλαδή ο φόβος, η εξάπλωση του τρόμου, η ανασφάλεια και το άγνωστο.
Η ταινία του Ρόμπερτ Έγκερς αποπνέει το ίδιο ζοφερό, κλειστοφοβικό κλίμα και μάλιστα έρχεται σε μία εποχή που ο πολιτισμός μας δείχνει έντονα στοιχεία παρακμής και αβεβαιότητας, που ευνοούν την άνοδο της ακροδεξιάς, ως αποτέλεσμα της κοινωνικής αστάθειας.
Δεν σας κρύβω ότι βλέποντας την ταινία του Έγκερς, θυμήθηκα τον Μουρνάου, την εποχή που γύρισε τη δική του ταινία και το τι επακολούθησε. Κι ύστερα ήρθαν από μόνες τους οι υπόλοιπες σκέψεις και οι παραλληλισμοί για να προστεθούν στα όσα ανησυχητικά συμβαίνουν.
Όμως ας είμαστε αισιόδοξοι κι ας μείνουμε στην ταινία. Το «Νοσφεράτου» του Ρόμπερτ Έγκερς είναι μια ωραία ταινία που αξίζει να τη δείτε.
Στράτος Κερσανίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kersanidis.wordpress.com