Πώς να κινηματογραφήσετε ένα πτηνό σα να είναι άνθρωπος…
Δεν μπορείς παρά να θαυμάσεις τον τρόπο με τον οποίον ο Ούγγρος Γκιόργκι Πάλφι κινηματογραφεί μια κότα και κατασκευάζει μια τρυφερή περιπέτεια, με πρωταγωνιστή αυτό το συμπαθές πτηνό. Αν σκεφτεί κάποιος τη ρήση του Φρανσουά Τριφό, «ποτέ μην κάνεις ταινίες με ζώα και παιδιά, είναι αδύνατον να τα καθοδηγήσεις», τότε δεν μπορεί παρά να θαυμάσεις τη σκηνοθετική κατασκευή. Δεν γνωρίζω τον βαθμό της συμμετοχής των τεχνητών κατασκευών στη συγκεκριμένη ταινία, αλλά σίγουρα έχει παραβιαστεί, με απόλυτη επιτυχία, ο κανόνας του Γάλλου σκηνοθέτη. Απογοητευμένος από όσα του συνέβησαν στα γυρίσματα της «Αμερικάνικης νύχτας», ο Τριφό ήρθε να αυξήσει το θαυμασμό μας, για όσα βλέπουμε, αρχικά, στην «Κότα». Ο Πάλφι ταυτίζει την κάμερά του και το βλέμμα μας με μια τρομαγμένη ύπαρξη, που τρέχει να ξεφύγει από το κυνήγι του θανάτου. Άρα, αμέσως, ταυτιζόμαστε με την αγωνία του πτηνού, σαν ανήμπορες υπάρξεις, που τρέχουμε να γλιτώσουμε το μοιραίο.
Στη συνέχεια, όμως, το ίδιο πτηνό δίνει ένα μάθημα για τον αγώνα να λάβει νόημα ακόμη κι αυτή η φτωχή ύπαρξη. Μετά από την ανελέητη αγωνία της κότας-άνθρωπος να ξεφύγει από τη φάρμα, προθάλαμο θανάτου, βρίσεται σε διαρκές κυνηγητό. Κι εδώ ο Πάλφι έρχεται να μετατρέψει όλο αυτό το άτυπο θρίλερ σε κωμωδία και να βρίσκει τον τρόπο να μας ξαφνιάζει από σκηνή σε σκηνή. Σχεδόν όλο το πρώτο μέρος του φίλμ είναι γεμάτο από ευρήματα, τα οποία αποσπούν και την καλή διάθεσή και τον θαυμασμό μας, για τον τρόπο που το καταφέρνει. Ο σκηνοθέτης, στην πορεία, αντιλαμβάνεται ότι -κυριολεκτικά- αυτό δεν μπορεί να πάει μακριά. Πόσο θα την κυνηγούν την κότα και πόσο θα αντέξουν τα ευρήματα; Έτσι, το πτηνό βρίσκεται…στα πόδια μιας οικογένειας ιδιοκτητών μιας απόμερης ταβέρνας. Ουσιαστικά, εμπλέκεται σε μια ανθρώπινη ιστορία, χάνοντας τον πρωταγωνιστικό του ρόλο. Αυτό στοιχίζει και αφηγηματικά και κινηματογραφικά, ταυτοχρόνως. Η ιστορία μοιραία γίνεται πλαδαρή, αδυνατεί να στηρίξει τον αρχικό εντυπωσιασμό. Εντάξει, η κότα βρίσκει το νόημα της ύπαρξής της, ερωτεύεται, γεννάει αβγά και προσπαθεί να τα προστατεύσει από έναν «κακό» άνθρωπο, αλλά το σινεμά γίνεται συμβατικό και αδύναμο. Μένει πάντα ο αρχικός ενθουσιασμός από μια έξοχη ιδέα, η οποία μάλιστα έχει ως τόπο εκτέλεσης την Ελλάδα, να συμμετέχει ως βασικός εταίρος στην παραγωγή. Προσφέροντας, μάλιστα, εκτός από το τοπίο της, τις καλές ερμηνείες των ηθοποιών της, στα πρόσωπα του Γιάννη Κοκκιασμένου, της Μαρίας Δισκοπαναγιώτου, αλλά και άλλων.
Βασίλης Κεχαγιάς
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα topontiki.gr