Τα καταστροφικά αποτελέσματα της πατριαρχίας και της βίας που αυτή ιδιαίτερα σ’ ένα καταπιεστικό, τυραννικό καθεστώς είναι στο στόχαστρο της βουτηγμένης σε μια εφιαλτική ατμόσφαιρα ταινίας του Ιρανού, που ζει πλέον μόνιμα στον Καναδά, σκηνοθέτη Αλιρεζά Κατάμι, δημιουργού της εκπληκτικης όπως χαρακτήρισε η διεθνής κριτική ταινίας του «Terrestrial Verses», που εξέταζε σε βάθος τις μεθόδους του απολυταρχικού καθεστώτος του Ιράν.
«Σκότωσε το φως» φωνάζει ένα πρόσωπο στην αρχική ονειρική σκηνή της ταινίας, φωνή από διαφορετικό πρόσωπο τη φορά αυτή, που ακούμε ξανά στο φινάλε ταινίας. Το φως που λείπει από το σημερινό Ιράν και που κάποτε πρέπει να λάμψει. Αν και γυρισμένη στην Τουρκία, η ταινία αναφέρεται στο Ιράν και την κοινωνία του, ένα Ιράν βουτηγμένο στο σκοτάδι του θεοκρατικού καθεστώτος των μουλάδων, με την καταπιεσμένη γυναίκα πάντα σε δεύτερη μοίρα, με τον κακομοίρη Άλι (ένας πολύ καλός Εμίν Κοτς), έχοντας επιστρέψει μετά από αρκετά χρόνια στην Αμερική, παντρεμένο με μια αρκετά μικρότερη του σε ηλικία, κτηνίατρο, να έρχεται σε σύγκρουση με ένα βίαιο πατέρα στην προσπάθεια του να βοηθήσει την ανάπηρη μητέρα του. Ανήμπορος στην πραγματικότητα και ο ίδιος, με χαμηλά σπερματοζωάρια που δημιουργούν πρόβλημα στη συζυγική ζωή του, να προσπαθεί χωρίς αποτέλεσμα να φτιάξει τα υδραυλικά στο σπίτι της μητέρα του, με το μάθημα ξένης λογοτεχνίας που διδάσκει στο σχολείο να κινδυνεύει να κλείσει, με ένα πατέρα που τον θεωρεί αποτυχημένο, και ένα άγονο περιβόλι χαμένο στα βουνά της Ανατόλια (θέματα συμβολικά για την κοινωνικοπολιτική κατάσταση στο σύγχρονο Ιράν), τελικά ξεσπάει όταν η παράλυτη μητέρα του βρίσκεται υπό ύποπτες συνθήκες νεκρή, θεωρώντας υπεύθυνο για το θάνατο της τον πατέρα του.
Ο Άλι περιφέρεται σε μια ατμόσφαιρα κάτι ανάμεσα σ’ εκείνη του συμπατριώτη του Αμπάς Κιαροστάμι αλλά κι εκείνη και του Αμερικάνου Ντέιβιντ Λιντς, ιδιαίτερα όταν, μετά το έγκλημα εκδίκησης που ακολουθεί, στο περιβόλι του εμφανίζεται ο Ρεζά, ένας μυστηριώδης κηπουρός με παράδοξες αν και ελκυστικές προτάσεις. Από δω και πέρα ευκαιρία για τον Κατάμι να μας περάσει, χωρίς καμία δυσκολία, στον κόσμο του ονείρου, σχεδόν του σουρεαλισμού (με το «Σκοτεινό αντικείμενο του πόθου» του Μπουνιουέλ να μην βρίσκεται μακριά), με τους δύο χαρακτήρες, του Άλι και του ανύπαρκτου στην πραγματικότητα Ρεζά, να ανταλλάσσουν συνεχώς ρόλους, με τον Ρεζά να εκπροσωπεί τον βίαιο χαρακτήρα του πατέρα του Άλι. Με τον Κατάμι να στρέφεται στο «Σκοτώστε το φως», και τη σχέση της λέξης translation (μετάφραση) με τη λέξη «σκότωσε», όπως αναφέρεται κάποια στιγμή στη σκηνή της διδασκαλίας του στο σχολείο, ανοίγοντας το δρόμο για την πατρίδα του σε μιαν, ας ελπίσουμε, αντίδραση και αλλαγή, σε μια ταινία που σε μαγεύει με το μυστήριο, τα έξυπνα της τεχνάσματα και τη σουρεαλιστική της ατμόσφαιρα.
Νίνος Φένεκ Μικελίδης
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα enetpress.gr