Βασισμένη στις εμπειρίες του καθηγητή Αγγλικών Τομ Μίτσελ (Στιβ Κούγκαν) στην Αργεντινή, η ταινία «Μαθήματα από έναν Πιγκουίνο» είναι μια συγκινητική ιστορία συντροφικότητας με φόντο πολιτικές αναταραχές. Ενώ η λιτή προσέγγιση του σεναρίου στην κατάσταση της χώρας μειώνει τη σοβαρότητα των όσων συνέβαιναν, κάνοντας την ταινία πιο εύγευστη, η εξαιρετική ερμηνεία του Κούγκαν καταφέρνει να παρασύρει τους θεατές στην εμπνευσμένη αφήγηση.
Φτάνοντας στο Μπουένος Άιρες το 1976, ο Τομ προσλαμβάνεται για να διδάξει σε ένα φημισμένο κολέγιο για την ελίτ της πόλης. Είναι αρκετά χαρούμενος που συμφωνεί με τη στάση «με το κεφάλι κάτω, το στόμα κλειστό» του διευθυντή (Τζόναθαν Πράις), ενώ παράλληλα δίνει διαλέξεις με μισή καρδιά σε μια τάξη αδιάφορων εφήβων. Όταν ξεκινά το πραξικόπημα, ενδιαφέρεται περισσότερο να χρησιμοποιήσει το προσωρινό κλείσιμο του σχολείου ως δικαιολογία για να κάνει ένα ταξίδι στην Ουρουγουάη. Εκεί σώζει έναν αξιολάτρευτο πιγκουίνο από μια πετρελαιοκηλίδα. Αν και αρχικά δεν θέλει να έχει καμία σχέση με το ζώο, σύντομα βρίσκει τον εαυτό του να δημιουργεί έναν ισχυρό δεσμό μαζί του και του δίνει το όνομα Χουάν Σαλβαδόρ. Ο πιγκουίνος γρήγορα γίνεται ένα συναισθηματικά διασωστικό κατοικίδιο, μια γέφυρα μεταξύ μισάνθρωπου δασκάλου και ατίθασων μαθητών και μια πλούσια πηγή διασκεδαστικών περιστατικών.
Ο Κούγκαν είναι εξαιρετικός εδώ, συνδυάζοντας το ειρωνικό κωμικό του χιούμορ με μια γνήσια τρυφερότητα που αποκαλύπτεται σταδιακά σε όλη την ταινία. Το χιούμορ δημιουργεί μερικά υπέροχα αστεία στην αρχή, όταν ο Τομ αναγκάζεται να κρατήσει τον νεοαποκτηθέντα φίλο του. Καθώς η ιστορία προχωρά και ο καθηγητής εμπλέκεται περισσότερο με την κατάσταση μιας καθαρίστριας που εργάζεται στο κολέγιο, η κυνική του κοσμοθεωρία εξαντλείται. Αν και η πλοκή χτυπά όλους τους γνωστούς ρυθμούς, είναι αδύνατο να μην σε κερδίσουν τόσο οι ανθρώπινοι όσο και οι ζωικοί πρωταγωνιστές. Σταδιακά, η ανάγκη να φροντίσει (και να κρύψει) τον πιγκουίνο λιώνει την ψυχρή καρδιά του Τομ. Στο μεταξύ, βόμβες εκρήγνυνται και άνθρωποι εξαφανίζονται καθώς ο τοπικός πληθυσμός μάχεται με τον αντάρτικο στρατό του.
Είναι η γυαλιστερή φύση της ιστορίας που προκαλεί ευφορία και έχει ως αποτέλεσμα τον λανθασμένο χειρισμό των πολιτικών θεμάτων. Η δευτερεύουσα πλοκή μιας νεαρής γυναίκας που «εξαφανίζεται» από ένα φασιστικό καθεστώς αντιμετωπίζεται περισσότερο ως μια δεύτερη σκέψη που πρέπει να επιλυθεί σε ένα επινοημένο χολιγουντιανό τέλος παρά ως οτιδήποτε άλλο. Όσο αξιαγάπητος κι αν είναι ο πιγκουίνος, τα δύο αυτά θέματα δεν συγχωνεύονται καλά.
Το να αντιπαραβάλλεις μια ιστορία φιλίας με τα ζώα με μια ιστορία ανθρώπινης σκληρότητας είναι μια περίεργη επιλογή που δεν λειτουργεί πάντα. Ωστόσο, ο Κούγκαν και ο συμπρωταγωνιστής του πιγκουίνος προσδίδουν αρκετή γοητεία ώστε οι θεατές να καταλάβουν τι προσπαθεί να κάνει η ταινία.Επίσης με φόντο το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1976 που οδήγησε στις δολοφονίες και τη φυλάκιση χιλιάδων αριστερών πολιτών, η ταινία του Πίτερ Κατανέο θέτει το ερώτημα πώς μπορεί μια κυνική χαμένη ψυχή να εξανθρωπιστεί;
Ανδρέας Κουταλάς
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα popitandmovieon.gr