Το 1960 η εκπομπή «Jazz Hour» μεταδίδει Λούις Αρμστρονγκ και Ντίζι Γκιλέσμπι στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, ενώ τα κινήματα αποαποικιοποίησης μεσουρανούν στην Αφρική και ο αντιρατσιστικός αγώνας συνεχίζεται στις ΗΠΑ. Στο Κονγκό ο Πατρίς Λουμούμπα, ηγέτης των κινημάτων ανεξαρτησίας της χώρας, γίνεται ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρωθυπουργός. Ομως, εταιρικά και αποικιακά συμφέροντα και μηχανορραφίες στα Ηνωμένα Εθνη συνωμοτούν για τη δολοφονία του.
Ενα από τα πιο ξεχωριστά και ιδιαίτερα ντοκιμαντέρ, τόσο σε μορφή όσο και σε περιεχόμενο, που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια. Ο σκηνοθέτης μέσα από τους ήχους της τζαζ μάς ξεναγεί στην πολιτιστική διπλωματία των ΗΠΑ την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Ταυτόχρονα, μέσα από πλούσιο ανέκδοτο αρχειακό υλικό φωτίζει όχι μόνο τον αντιαποικιακό αγώνα των χωρών της Αφρικής και το κίνημα των Αφροαμερικανών στις ΗΠΑ, αλλά και τις διαβουλεύσεις στον ΟΗΕ και τον ρόλο που έπαιξαν σ' αυτόν τον αγώνα.
Κυριαρχεί η ιστορία του Κονγκό και του ηγέτη του, Πατρίς Λουμούμπα. Παράλληλα αναδεικνύεται η στήριξη της ΕΣΣΔ, αλλά και η υποκρισία του Βελγίου και των ΗΠΑ: Την ίδια στιγμή που στα λόγια, στις διεθνείς διασκέψεις αλλά και στον ΟΗΕ, συμφωνούσαν για την ανεξαρτησία του Κονγκό, έστελναν τους πληρωμένους μισθοφόρους τους όχι μόνο να σφαγιάσουν τους εξεγερμένους στο Κονγκό αλλά και να δολοφονήσουν τον Λουμούμπα, μια σημαίνουσα μορφή στην παγκόσμια Ιστορία. Μια ιστορία γραμμένη μέσα από τις αποκαλύψεις των ιμπεριαλιστών και των πρακτόρων τους, αλλά και σημαντικών μορφών του κινήματος, όπως ο Μάλκολμ Χ. Υπήρχε πραγματική πρόθεση να αφήσουν οι ιμπεριαλιστές, οι επιχειρηματικοί όμιλοι τα κέρδη τους, τα κοιτάσματα του Κονγκό να περάσουν στα χέρια του λαού της χώρας; Μπορείς να καθίσεις στο ίδιο τραπέζι με τους αιμοσταγείς ιμπεριαλιστές; Πώς ολοκληρώνεται ένας αντιαποικιακός αγώνας; Υπάρχει άλλος δρόμος από το να πάρει ο λαός την εξουσία, τα μέσα παραγωγής στα χέρια του; Μερικά μόνο από τα ερωτήματα που μπορούν να γεννηθούν βλέποντας το ντοκιμαντέρ. Ξεχωριστό ζήτημα, που δεν μπορεί να αναλυθεί στην παρούσα κριτική, είναι η στάση της ΕΣΣΔ όχι στο κομμάτι που αφορά τη στήριξη του αντιαποικιακού αγώνα, αλλά στο στο τι προοπτική έδωσε.
Επίσης, πώς χρησιμοποίησαν οι ΗΠΑ τη μουσική και την Τέχνη γενικότερα ως αντιπερισπασμό και ως πολιορκητικό κριό για την ενσωμάτωση του «ελεύθερου κόσμου» εκείνη την περίοδο; Ενα πολύ μικρό παράδειγμα φαίνεται από τις σχέσεις του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης με τη CIA...
Παυλίνα Αγαλιανού
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα rizospastis.gr