Ο Ρομέν Γαβράς μιλάει για τα μηνύματα της νέας του ταινίας «Θυσία».
Στη «Θυσία», το αγγλόφωνο ντεμπούτο στη μυθοπλασία μεγάλου μήκους του Γάλλου, ελληνικής καταγωγής, σκηνοθέτη Ρομέν Γαβρά, ένα νησί της Ελλάδας (που χωρίς να ονομάζεται είναι η Σαντορίνη) θα γίνει το σκηνικό για μια δραματική ιστορία με πολλά στοιχεία κωμωδίας, στην οποία μια ανήσυχη κοπέλα (Ανια Τέιλορ-Τζόι) αποφασίζει μαζί με τα αδέλφια της τον «εξαγνισμό» του πλανήτη μέσω της θυσίας τριών διάσημων προσώπων (Κρις Εβανς, Βενσάν Κασέλ και Αμίκα Moντ) που έχουν απαγάγει μετά την εισβολή σε ένα πολυτελές φιλανθρωπικό γκαλά. Είναι μια στενάχωρη ταινία που, παρότι κινείται κάπου ανάμεσα στην πίστη και την παράσταση, τη σωτηρία και την καταστροφή, διακρίνεται από αρκετό χιούμορ γιατί αυτή είναι η φιλοσοφία του Ρ. Γαβρά, γιου του σπουδαίου σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά.
«Νομίζω ότι τις περισσότερες φορές παρατηρώ καταστάσεις που ακόμα και αν αφορούν σοβαρά θέματα, είναι τόσο παράλογες που δεν μπορείς παρά να γελάσεις μαζί τους» μας είπε ο Γαβράς στη συνάντηση που είχαμε μαζί του στο House of Nyn του ξενοδοχείου The Ilissian στη Βασιλίσσης Σοφίας το προπερασμένο Σάββατο, λίγο πριν από την πρεμιέρα της «Θυσίας» στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. «Ορισμένες φορές η πραγματικότητα μπορεί να γίνει τόσο γκροτέσκα που καταντά θλιβερή και συγχρόνως αστεία».
Φιλάνθρωποι και τρομοκράτες
Το κωμικό στοιχείο φαίνεται κυρίως στην αρχή, όταν βλέπουμε τον κόσμο της υψηλής κοινωνίας να δίνει το «παρών» στο φιλανθρωπικό γκαλά όπου μπουκάρουν οι τρομοκράτες. Η υποκρισία είναι τόσο προφανής που δεν μπορείς παρά να γελάσεις. «Δεν θεωρώ φυσικά ότι υποκρισία υπάρχει σε όλα τα φιλανθρωπικά γκαλά του κόσμου – είμαι βέβαιος ότι πολλά γίνονται για πραγματικά καλούς σκοπούς –, αλλά δεν πιστεύω στη φιλανθρωπία ως φιλοσοφία» είπε ο Γαβράς, ο οποίος από νωρίς έχει χαράξει τη δική του διαδρομή ως σκηνοθέτης, αρχικά μέσα από τα αιχμηρά μουσικά του βίντεο («Gosh») και στη συνέχεια μέσα από κινηματογραφικές ταινίες όπως οι «Θα έρθει η μέρα και για μας» (2010), «Ο κόσμος σού ανήκει» (2018) και «Athena» (2022).
«Μια φορά, πολλά χρόνια στο παρελθόν, βρέθηκα, ούτε και εγώ ξέρω πώς, σε ένα τέτοιο γκαλά στο Λονδίνο. Ήταν τόσο γκροτέσκο, περισσότερο από αυτό που δείχνω στην ταινία. Η κακή πλευρά του μυαλού μου ήλπιζε να εισβάλουν κάποιοι με όπλα και να πουν “η γιορτή τελείωσε και τώρα βγάλτε τον σκασμό!”. Ίσως τελικά όλα να άρχισαν από εκεί σε σχέση με αυτή την ταινία. Τι θα μπορούσε να γίνει αν όσοι προβάλλουν την αρετή για τη δική τους ματαιοδοξία και το δικό τους εγώ με πρόσχημα την καλυτέρευση του κόσμου έρχονταν αντιμέτωποι με μια ομάδα που είναι πραγματικά ριζοσπαστική και θέλει πραγματικά να αλλάξει τον κόσμο; Αυτό δεν σημαίνει ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι καλύτεροι ή πιο ηθικοί· συχνά είναι δογματικοί και παράφρονες. Αλλά η μείξη αυτών των δύο κόσμων μαζί βρήκα ότι θα μπορούσε να έχει ενδιαφέρον».
Από εκεί και πέρα η ιστορία σιγά-σιγά περιορίζεται σε έναν από τους ομήρους, έναν διάσημο ηθοποιό του κινηματογράφου (Κρις Εβανς), ο οποίος προσπαθεί μέσα από ένα προσωπικό ταξίδι αυτογνωσίας να βγάλει άκρη σε έναν κόσμο πολύ θολό και συγκεχυμένο. «Επέλεξα αυτός ο άνθρωπος να είναι ηθοποιός γιατί οι ηθοποιοί είναι πρότυπα, αλλά όταν είναι ματαιόδοξοι, είναι πραγματικά ματαιόδοξοι και όταν είναι βλάκες, είναι πραγματικά βλάκες. Και όταν κάνουν κάτι ηρωικό, αυτό θα γίνει πρώτο θέμα. Μου άρεσε λοιπόν που είχα έναν super hero, έναν Captain America (σ.σ.: ο Κρις Εβανς έχει υποδυθεί τον υπερήρωα της Marvel), ο οποίος περνά μέσα από το μονοπάτι της ματαιοδοξίας ενώ προσπαθεί να βγάλει νόημα μέσα σε έναν παράλογο κόσμο».
Πιστεύει όμως ο Ρομέν Γαβράς ότι για να σωθεί ο κόσμος από τον παραλογισμό του «συστήματος» χρειάζεται να περάσει από ένα πραγματικό σοκ; «Οι δύο πλευρές του μυαλού μου, η καλή και η κακή, πιστεύουν σε δύο πράγματα. Στη μια πλευρά, στην κακή, βλέπω ότι έχουμε προσπαθήσει τα πάντα. Ολοκληρωτισμό, καπιταλισμό, κομμουνισμό. Ίσως να έχει φτάσει η ώρα για να αρχίσουμε να πετάμε ανθρώπους στο ηφαίστειο. Ίσως αυτό έχει κάποια αποτελέσματα. Η πιο λογική πλευρά του μυαλού μου όμως λέει το εξής: Για να αλλάξεις τον κόσμο, ξεκίνα από τον εαυτό σου. Η ταινία το λέει αυτό. Αν σκοτώσεις το εγώ σου, ίσως απελευθερωθείς. Αν αρχίζεις και πιστεύεις σε κάτι, ό,τι και αν είναι αυτό, τότε μπορείς να αλλάξεις. Και αλλάζεις πάντα ή έχεις τη δυνατότητα να αλλάξεις, ανάλογα με τον κόσμο που παρουσιάζεται μπροστά σου. Κάποιος αλλάζει ως φυσική αντίδραση απέναντι σε κάτι ή αλλάζει επειδή βιώνει κάτι και πραγματικά πιστεύω ότι για να αλλάξεις τον κόσμο πρέπει πρώτα να αλλάξεις τον εαυτό σου».
Η συνέντευξη δόθηκε στο Γιάννη Ζουμπουλάκη
και δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα tovima.gr