φωτό: «Clayface»
Θα συζητηθεί και θα προσελκύσει το νεανικό κοινό η ταινία «Clayface». Δεν έχει ελληνικό τίτλο αλλά όταν παρακολουθούμε τις επιθέσεις αυτού του τύπου εναντίον του Batman, αποκαλείται «πηλοπρόσωπος». Στη σκηνοθεσία είναι ο βρετανός Τζέιμς Γουάτσον και στο σενάριο συμμετέχει ο Μάικ Φλάναγκαν. Και οι δυο γεννήθηκαν στα 1978. Ταυτόχρονα είναι γνωστό το πάθος τους για το σινεμά του τρόμου. Ο Γουάτσον σκηνοθέτησε το κλειστοφοβικό «Κραυγή σιωπής» και ο Φλάναγκαν το υπέροχο «Somnia» και την «Σιωπή».
Τρομερή μετάλλαξη
Ο Ματ, ένας ανερχόμενος ηθοποιός του Χόλιγουντ αλλά ένας γκάγκστερ του παραμορφώνει το πρόσωπο. ‘Ολη του η καριέρα θα καταστραφεί. Μια μοριακή βιολόγος, με μια ριζοσπαστική θεραπεία μετασχηματίζει το σώμα του σε μια εύπλαστη μάζα από πηλό. Κερδίζει την εμφάνισή του αλλά χάνει την ανθρώπινη ύλη και εξελίσσεται σε ένα εκδικητικό όν που αλλάζει συνεχώς μορφές. Και ο τρόμος εκλύεται. Πέρα από όλα αυτά το τρομακτικό αναδεικνύονται ως φιλοσοφικά και ηθικά ζητήματα, όπως και αλλαγή ταυτότητας. Ο σκηνοθέτης είναι αρκετά ικανός ώστε να καταφέρει να ξεφύγει από το εντυπωσιακό θέαμα και να περάσει σε μερικά ενδιαφέροντα σχόλια. Αν βέβαια τα μάτια των θεατών «θαμπωθούν» από τα εφέ και τις εναλλαγές της δράσης, τότε θα μείνει εκεί. Πλέον το body horror φιλμ νομιμοποιείται και θα ακολουθήσουν και άλλες παραγωγές. Όσο γιαυτό το καινούργιο είδος, οι περισσότεροι σινεφίλ δεν έχουν την καλύτερη άποψη. Ωστόσο αν ανατρέξεις στη φιλμική μνήμη θα θυμηθείς πως ανθεί εδώ και εκατό περίπου χρόνια, από την εποχή της οικονομικής κρίσης.
‘Όλα άρχισαν με τον Φρανκενστάιν
Η τραγική περίπτωση του Φρανκενστάιν, από την έμπνευση της Μαίρη Σέλεϊ. έδωσε από το ’30 το πρώτο σπουδαίο body horror φιλμ για να έχουμε και άλλα. Καθώς τα χρόνια περνούν υπάρχουν ταινίες που συγκινούν αλλά όμως κανένας δεν τις αντιμετωπίζει έτσι. Το οπτικό ποίημα του Ζορζ Φρανζί «Μάτια χωρίς πρόσωπο» είναι μια τέτοια καθαρόαιμη ταινία. Και φυσικά εδώ και δεκαετίες εμφανίζεται ο δημιουργός που θα αφιερώσει όλη τη ζωή στη μελέτη και τις ταινίες του σ΄ αυτό το είδος. Αναφέρομαι φυσικά στον Καναδό Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ. Μετά από φιλμ καλτ και περιθωριακά, άσχετα με την ποιότητά τους, η πλατιά δικαίωση θα φθάσει με το έγχρωμο ριμέικ της «Μύγας» τη δεκαετία του «80 με τον Τζεφ Γκόντμπλακ ιδανικό στον ρόλο ενός σχεδόν παρανοϊκού επιστήμονα. Οι έρευνές του γίνονται πάνω στην τηλεκίνηση και ένα μοιραίο λάθος τον μετατρέπει σε μύγα. Χάνει συνεχώς την ανθρώπινη διάσταση και το συναίσθημά που λειτουργεί αλλιώς τρομάζοντας τους πάντες.
Η εμμονή της Ζουλιά
Το θέμα αυτού του σημειώματος είναι να ανακαλύψει, να εξετάσει κοινωνιολογικά, ψυχαναλυτικά και σε επίπεδα συγκυριών, τι αναβιώνει το body horror φιλμ, τι το στέλνει στα σαλόνια, του δίνει βραβεία; Μια προσπάθεια να ανανεωθεί το σινεμά ή να το κάνουμε να εξομολογηθεί ανομολόγητες επιθυμίες για την σεξουαλικότητά μας, την μεταμφίεση, την ταυτότητα του άλλου, την υπόδυση; Με μεγάλα βραβεία από τις Κάννες μας ήλθαν το «Τιτάνιο» της Ζουλιά Ντουκουρνό και το «Ελιξήριο της νιότης» της Κοραλί Φρανζί. Δυο γυναίκες τόλμησαν και τολμούν, ειδικά η Ντουκουρνό αφοσιώθηκε στο είδος («Ωμότητες» και «Αλφα»). Και φυσικά οι καταφρονημένοι Αμερικανοί, που περίμεναν στη γωνία, άδραξαν την ευκαιρία.
Οι ανεξάρτητοι Αμερικανοί
Το ανεξάρτητο αμερικάνικο σινεμά εδώ και χρόνια καλλιεργούσε το είδος. Κάποιες φορές μας έστειλε φριχτά φιλμ με έντερα, κομμένα κεφάλια, κρουνούς αίματος και χυδαιότητες. Ταχτικά όμως τελευταία ανεξάρτητες παραγωγές χαμηλού κόστους, προορισμένες ιδίως για τις ψηφιακές πλατφόρμες, τιμούν το είδος. Πρωτότυπες ιδέες και ανάδειξη όλης της κοινωνικής τοξικότητας και ταξικών ανισοτήτων. Πρωτοφανείς ιστορίες και η διάλυση του «αμερικανικού» ονείρου δείχνει πως είναι φτιαγμένο από διαστροφές, παραισθήσεις, ναρκωτικά, κτηνωδίες. Η οικογένεια και η διάλυσή της γεννούν τέρατα, τα τελευταία διασπείρονται. Η αλληγορία είναι σαφής. Ξεφεύγουμε πια από την κλασική αλληγορία των ζόμπι (που σαφώς είναι body horror φιλμς) με σχόλιο για τον άκρατο καταναλωτισμό αλλά και την παντελή έλλειψη σκέψης και μαζικότητας του ατόμου και προχωράνε και σε άλλα θέματα. Θα πρέπει λοιπόν να σας θυμίσω την πολύκροτη ταινία του Γιώργου Λάνθιμου «Poor Things» με την Έμμα Στόουν. Μια νεαρή γυναίκα δέχεται μεταμόσχευση εγκεφάλου ενός βρέφους και οι εξελίξεις θα είναι απίθανες. Μια και αναφέρομαι σε αναστάσεις ή μάλλον επαναφορές στη ζωή των νεκρών, παρά την τρομερή εμπορική του αποτυχία, θυμίζω το φιλμ της Μάγκι Τζίλενχαλ «Η νύφη» (2024) όπου σε μια νεκρή πόρνη λειτουργούν οι διαδικασίες τύπου Φρανκενστάιν (Δείτε και το body horror φιλμ του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο). Ο Ζακ Γκρέγκερ, που γνώρισε τρομερή επιτυχία με το «Weapons», παρίσταται μ΄ ένα άκρως δραματικό body horror, τον «Βάρβαρο». Πικρό, σουρεαλιστικό, αληθινό.
Αλέξης Δερμεντζόγλου
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα kemes.wordpress
