• Facebook Page: 285868921532586
  • Twitter: pekkgram
  • YouTube: pekkgram

Little land

Ο Νίκος Νταγιαντάς είναι ένα από τα βασικά μέλη της δημιουργικής ομάδας στην εταιρεία Anemon Productions, μία από τις πιο δραστήριες εταιρείες παραγωγής στην Ελλάδα με έδρα την Αθήνα, με συστηματική παραγωγή ντοκιμαντέρ, τα οποία διακρίνονται για τα ενδιαφέροντα θέματα, το φροντισμένο γύρισμα και τις πολλαπλές διακρίσεις τους, με πιο γνωστά παραδείγματα τα Sugartown:οι γαμπροί (Κίμων Τσακίρης, 2006), Το κάλεσμα του βουνού (Στέλιος Αποστολόπουλος, 2009) και Τα παιδία δεν παίζει (Αγγελική Ανδρικοπούλου, Αργύρης Τσεπελίκας, 2009). Στο περυσινό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, ο Νταγιαντάς κέρδισε το βραβείο της επιτροπής της FIPRESCI για την εξαιρετική Σαγιόμι (Sayome) του. Φέτος επέστρεψε στη διοργάνωση με το Little land, κερδίζοντας τα βραβεία της WWF και της ΕΤ3.
 
Το φιλμ μιλάει για ένα από τα εκατομμύρια θύματα της οικονομικής κρίσης, τον 35χρονο άνεργο προγραμματιστή Η/Υ Θοδωρή, που αποφασίζει να μετακομίσει από την Αθήνα στην Ικαρία για να ζήσει από τη γη και ν’ ακολουθήσει έναν αγνότερο και πιο ήρεμο τρόπο ζωής, μακριά από την ψυχοφθόρο και αδιέξοδη πρωτεύουσα. Στο νησί γνωρίζεται με τους ανοιχτόκαρδους  κατοίκους, πολλοί από τους οποίους είναι υπερήλικες, αλλά και με συνομήλικούς του που βρίσκονται στην ίδια θέση μ’ αυτόν και προσπαθούν να δημιουργήσουν τις συνθήκες που θα τους εξασφαλίσουν την αυτόνομη διαβίωσή τους. Το φιλμ τελικά μιλάει για δύο γενιές ανθρώπων, από τις οποίες η μία έχει ζήσει μια όχι άνετη αλλά ευτυχισμένη ζωή, πέρα από το προσδόκιμο όριο ζωής, και η άλλη επιθυμεί το ίδιο αλλά προς το παρόν αναζητά τον τρόπο για να το πετύχει.


 
Απώτερος στόχος είναι μια ελπιδοφόρα ματιά στην ελληνική οικονομική κρίση, ταξιδεύοντας στο νησί της Ικαρίας, όπου η ταινία παρακολουθεί την καθημερινότητα των ανθρώπων που φημίζονται για τη μακροζωία τους, και ακολουθεί την προσπάθεια νέων ανθρώπων να κερδίσουν την αυτονομία τους, μακριά από ένα σύστημα που τους “πέταξε έξω” όπως ίσως θα έλεγε κι ο Θοδωρής ως προγραμματιστής. Όπως και στην προηγούμενη ταινία του, επίσης συμπαραγωγή της ΕΡΤ με το γαλλικό ARTE, ο Νταγιαντάς παρουσιάζει ξανά μια συγκροτημένη δουλειά, που προσεγγίζει το θέμα της με μεθοδικότητα, νηφαλιότητα και ευαισθησία, αποπνέοντας γνήσιο αίσθημα αισιοδοξίας χωρίς να καταφεύγει σε ευκολίες.
  
Η αφήγηση ξεκινάει από τον Θοδωρή, ο οποίος παραμένει μέχρι τέλους ο κεντρικός ήρωας, αλλά σταδιακά εμπλουτίζεται με περισσότερα πρόσωπα, διευρύνοντας τη θεματολογία της. Από τον Θοδωρή και την οικονομική κρίση, περνάμε στους Iκαριώτες και τη μακροζωία τους, την οποία το φιλμ κοιτάζει από την πλευρά των ίδιων των κατοίκων αλλά κι ενός γάλλου διδακτορικού φοιτητή που πραγματοποιεί την επιτόπια έρευνά του γι’ αυτό ακριβώς το θέμα που της διατριβής του. Επιπλέον, εξερευνώνται οι απόπειρες αυτο-οργάνωσης των νέων που έχουν έρθει στο νησί, με την πρότασή τους προς το δημοτικό συμβούλιο και τελικά την αναγκαστική έναρξη της προσπάθειας βασισμένοι στις δικές τους δυνάμεις. Στο τέλος μπαίνει στην ιστορία και η κοπέλα του Θοδωρή, η οποία μετακομίζει επίσης στο νησί, αλλά στην πορεία το ζευγάρι χωρίζει κι η κοπέλα αποτελεί ακόμη έναν ξεχωριστό ήρωα της ταινίας.
 
Όπως η επίσης πολύπλευρη Σαγιόμι, αν το Little Land έχει ένα μειονέκτημα, είναι ακριβώς ότι η διάρκειά του περιορίζει την ποικιλία των ζητημάτων που ανακύπτουν στην πρόοδο της αφήγησης, καθώς δεν επαρκεί για ν’ αναπτυχθούν σε μια πληρέστερη αναλογία μεταξύ τους, με την κατάληξη του φιλμ να μοιάζει βιαστική και αναγκαστική.
 
Ωστόσο, το ανοιχτό τέλος ταιριάζει ιδανικά στην “προσγειωμένη” προσέγγιση του σκηνοθέτη, ο οποίος δεν ενδιαφέρεται να δημιουργήσει το αφελές όραμα μιας ουτοπίας, αλλά να εξερευνήσει την πιθανότητα της ελπίδας μέσα σε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση. Η ταινία αποπνέει αισιοδοξία, ακριβώς επειδή αναγνωρίζει τις δυσκολίες και είναι αρκετά έξυπνη και θαρραλέα ώστε να παραδεχτεί μέσα από το ανοιχτό τέλος της ότι δε διαθέτει κάποια μαγική συνταγή, ούτε είναι βέβαιη για την έκβαση του εγχειρήματος των ηρώων της. Παρόλη την ευδιαθεσία, το χαμόγελο, την ευζωία των Iκαριωτών, η ιστορία φροντίζει να υπενθυμίσει ότι και η δική τους διαβίωση δεν είναι ακριβώς παραδεισένια. Το νησί περνάει δύσκολες περιόδους μέσα σε κάθε χρονιά, ενώ οι κάτοικοι πρέπει να στηρίζονται σχεδόν αποκλειστικά στις δικές τους δυνάμεις για να αντεπεξέλθουν στις αντιξοότητες. Το φιλμ δεν αιθεροβατεί, ούτε έγινε για να υποσχεθεί οτιδήποτε, αλλά πιστό στο νεανικό πνεύμα των χαρακτήρων του (νέων και ηλικιωμένων), διαθέτει αυτοπεποίθηση και πιστεύει στο ρίσκο της αλλαγής.
 
Το μεθοδικό καδράρισμα και μοντάζ, η καθαρή ηχοληψία, το ήρεμο και μεστό voice-over πάλι από τον ίδιο τον σκηνοθέτη, και κυρίως το σφρίγος και το χαμόγελο των ικαριωτών μαζί με τα γαλήνια φωτογραφημένα τοπία, συνθέτουν μια θετική και ρεαλιστική απεικόνιση, ένα μήνυμα ελπίδας και αλληλεγγύης, που παροτρύνει στη συνεργατική δράση ως αντίδοτο στον εγκλωβισμό της ελληνικής νεολαίας.
   

Νίκος Τσαγκαράκης


*Το ντοκιμαντέρ Little land απέσπασε τα Βραβείο της WWF και της ΕΤ3 στο 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (15-24 Μαρτίου 2013).

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στον επίσημο ιστότοπο της FIPRESCI.

Ο Νίκος Τσαγκαράκης είναι κριτικός κινηματογράφου στην εφημερίδα Πατρίς και στην εκπομπή Καλό Μεσημέρι του Κρήτη TV, διδάσκει κινηματογράφο στο Καλλιτεχνικό Σχολείο Ηρακλείου, και είναι υποψήφιος διδάκτορας κινηματογράφου στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.