• Facebook Page: 285868921532586
  • Twitter: pekkgram
  • YouTube: pekkgram

Το αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού

*Aνταπόκριση του μέλους μας, Νίκου Αλέτρα από το 53ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όπου εκπροσώπησε την ΠΕΚΚ ως μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου FIPRESCI.

Ένας 23χρονος νεαρός που ζει στην σύγχρονη Αθήνα, νιώθει κάθε στιγμή που περνάει, το αίσθημα της πείνας να τον κυριεύει. Όταν δεν βρίσκει φαγητό, προσπαθεί να ικανοποιήσει την πείνα του κλέβοντας -κάθε φορά- λίγη από την τροφή του αγαπημένου του καναρινιού. Όμως αντιλαμβάνεται ότι αυτό που κάνει είναι λάθος και καταλαβαίνει επίσης ότι, αν συνεχίσει έτσι, σε λίγο καιρό το καναρίνι θα πεθάνει από την πείνα…

 

Η ταινία του Έκτορα Λυγίζου “Το αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού” δεν έχει να κάνει με την  πείνα αυτή καθ’ αυτή. Η πείνα αποτελεί το καταλυτικό εκείνο σημείο στο οποίο, ο Λυγίζος αρπάζει την ευκαιρία, για να σχολιάσει τη σύγχυση που επικρατεί στο μεγαλύτερο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας σήμερα.

Η ταινία, εξαρχής, είναι γεμάτη αντιθέσεις. Θα περίμενε κανείς ότι μια ιστορία που έχει ως ήρωα έναν πεινασμένο, θα συνοδεύεται από πλάνα που εκφράζουν την αδυναμία του ήρωα να ανταπεξέρθει στις καθημερινές του ανάγκες. Αντιθέτως, η ταινία του Λυγίζου είναι γεμάτη από ενέργεια και αδιάκοπη κίνηση. Η κάμερα κινείται συνεχώς, ακολουθώντας -σχεδόν αποπνικτικά- το νεαρό πρωταγωνιστή εντείνοντας ακόμα περισσότερο την πίεση και την σύγχυση, δημιουργώντας έτσι, εκπληκτικής τεχνικής αρτιότητας μονοπλάνα. Είναι εκπληκτική η δουλειά που κάνει ο οπερατέρ της ταινίας, με την σταθερότητα που τον διακρίνει στο χειρισμό της κάμερας, αφού σχεδόν «αγγίζει» τον ηθοποιό Γιάννη Παπαδόπουλο, ακολουθώντας τον κατά πόδας. Επίσης, η επιλογή της απουσίας της μουσικής επένδυσης της ταινίας, αποδεικνύεται πλήρως λειτουργική. 

Η ταινία δε δίνει απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα των θεατών (ποιος είναι ο κεντρικός χαρακτήρας, έχει ψυχολογικά προβλήματα ή συνέβη κάτι άλλο που τον οδήγησε στην παρούσα κατάσταση; Από πού προέρχεται; Γιατί ενώ φαίνεται να έχει γονείς δεν απευθύνεται σ’ αυτούς για να τον βοηθήσουν; Γιατί είναι άνεργος ενώ είναι προφανές ότι έχει τη δυνατότητα να βρει δουλειά;). Επικρατούν σύγχυση και αντιθέσεις, που αρχικά δημιουργούν την εντύπωση ότι η μεγάλη αδυναμία της ταινίας είναι ότι δεν διαθέτει ένα σενάριο που θα δώσει απαντήσει στις αναπόφευκτες ερωτήσεις των θεατών. Όχι, ο Λυγίζος δεν δίνει απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι το τώρα και η παροντική ψυχογράφηση του ήρωα του, η οποία καταγράφεται από τον Λυγίζο με μερικές πολύ δυνατές σκηνές (αναφέρομαι στη σκηνή του ενστικτώδους αυνανισμού και της… παρελκόμενης σπερματοφαγίας!). Ο Λυγίζος δεν ενδιαφέρεται για το πριν. Ούτε για το γιατί. Αυτές οι λεπτομέρειες δείχνουν να είναι ι-πλέον- άνευ σημασίας. 

Αλληγορικά, η κατάσταση του νεαρού μοιάζει μ’ αυτή που βιώνει η σύγχρονη Ελλάδα της οικονομικής κρίσης. Τα οικονομικά προβλήματα της χώρας φαίνεται να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στους νέους, οι οποίοι τα προηγούμενα χρόνια -της δανεικής ευμάρειας- έμαθαν να ζουν σε ένα συγκεκριμένο υψηλό βιοτικό επίπεδο. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι ιδιαίτερα μορφωμένοι (ο νεαρός ήρωας της ταινίας δείχνει να έχει μουσικές σπουδές ανωτέρου επιπέδου) και προορισμένοι από τους γονείς τους και το στενό τους οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον να συνεχίσουν να ζουν έχοντας το ίδιο -πάντα υψηλό- βιοτικό επίπεδο. 

Ήταν καταδικασμένοι να πετύχουν! Όμως, η απρόσμενη οικονομική κρίση, τους έχει οδηγήσει στο να χάσουν πολλά από τα πρότερα βιοτικά τους προνόμια. Το σίγουρο είναι ότι δεν πεινάνε, αλλά νιώθουν έτσι. Η χώρα στο σύνολό της, στην πραγματικότητα δεν πεινά. Παρόλα αυτά, ο φόβος μιας ενδεχόμενης χρεωκοπίας και της πείνας που ίσως ακολουθήσει, έκανε τους Έλληνες να νιώθουν ήδη πεινασμένοι και εξαθλιωμένοι.  

Ο ανορθόδοξος και ανεξέλεγκτος ενστικτώδης τρόπος- παρόλα αυτά χρονικά συνεπής και συνεχής- με τον οποίο ο Λυγίζος αναπτύσσει την ιστορία του πεινασμένου (;) νεαρού, δημιουργεί τις προϋποθέσεις γι’ αυτή την αλληγορική προσέγγιση της ταινίας. Η ερμηνεία του νεαρού πρωταγωνιστή, όπως και ο τρόπος κινηματογράφησης, μεταδίδουν οργή και θυμό, συναισθήματα τα οποία, κάποια στιγμή θα εκδηλωθούν. Όμως –και αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της ταινίας- κανείς δε θα δώσει σημασία. Γιατί; Δεν υπάρχει απάντηση. Το μόνα που υπάρχουν είναι η σύγχυση, η αδιαφορία και το προσωπικό και κοινωνικό αδιέξοδο, στοιχεία τα οποία αποτελούν ένα ακατανίκητο θλιβερό κοκτέιλ…