• Facebook Page: 285868921532586
  • Twitter: pekkgram
  • YouTube: pekkgram

Τουρκικός κινηματογράφος: Από τον Γκιλμάζ Γκιουνέϊ στον Νουρί Μπιλγκέ Τσεϊλάν

Το 25ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου επιχειρεί μια καταβύθιση στα ενδότερα του Τουρκικού κινηματογράφου, προβάλλοντας οχτώ χαρακτηριστικές ταινίες, "από τον Γκιλμάζ Γκιουνέϊ στον Νουρί Μπιλγκέ Τσεϊλάν".

Επιπλέον, την Πέμπτη 22 Νοεμβρίου, στις 12 μεσημέρι, στο πλαίσιο του αφιερώματος, το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, επιχειρεί να χαρτογραφήσει την άνθηση που γνωρίζει το σινεμά στη γειτονική μας χώρα με μια συζήτηση – ανοιχτό τραπέζι, με τίτλο “Ο Σύγχρονος Τουρκικός Κινηματογράφος” και ομιλητές τους Έλληνες κριτικούς Ανδρέα Τύρο και Ρόμπι Εκσιέλ και την Τουρκάλα κριτικό κινηματογράφου, Εσίν Κιουτσιουκτεπεπινάρ. Συντονιστής: Νίνος Φένεκ Μικελίδης. Η συζήτηση θα πραγματοποιηθεί στο βιβλιοπωλείο Ιανός, Σταδίου 24.

 

Πρόλογος για το Αφιέρωμα στον Τουρκικό Κινηματογράφο

O Τζεμπάρ, φτωχός αμαξάς και πολύτεκνος οικογενειάρχης σε χαμόσπιτο των Αδάνων, αφού χάνει το δίκιο και τη δουλειά του μετά από ένα ατύχημα που του στοίχισε ένα άλογο, εναποθέτει το μέλλον του στην εύρεση ενός δήθεν θαμμένου θησαυρού. Μέρα-νύχτα σκάβει, διακινδυνεύοντας τα λογικά του. Είναι η "Ελπίδα" που τον κρατά ζωντανό σε τούτη την πρώτη σπουδαία ταινία του Γκιλμάζ Γκιουνέι, παραγωγής 1970, η ίδια που διατρέχει και όλο το ανήσυχο, εκτός κυρίαρχου κυκλώματος τούρκικο σινεμά έκτοτε. "Ελπίδα" θα μπορούσε να είναι και ο γενικός τίτλος του αφιερώματος στη γειτονική μας αυτή κινηματογραφία που δείχνει να ωριμάζει θαυμαστά τα τελευταία χρόνια. Την κουβαλά η οικογένεια κτηνοτρόφων στο επεισοδιακό της σιδηροδρομικό ταξίδι από την βαθιά τουρκική ανατολή στην Αγκυρα - η αλλιώς από την ασθμαίνουσα φεουδαρχία στον υπό έγερση καπιταλισμό – στο αξέχαστο “Κοπάδι” (1978), ένα σύγχρονο “eastern”,σε σενάριο του φυλακισμένου τότε Γκιουνέι και σκηνοθεσία του Ζεκί Οκτέν. Τη φέρουν οι δυο πιτσιρικάδες του “Ταξιδιού στον ήλιο” της Γιεσίμ Ουστάογλου, ο ένας Τούρκος και ο άλλος Κούρδος, καθώς αγωνίζονται να επιβιώσουν στα μίζερα παρασόκακα της Πόλης. Την εκφράζουν, σιωπηλά και ανεπιτήδευτα, τα τσεχοφικά πρόσωπα της επαρχιακής τοιχογραφίας του Νουρί Μπιλγκέ Τσειλάν “Τα σύννεφα του Μάη” (1999), την υπαινίσσεται και το αποξενώμένο, αιχμάλωτο μέσα στο αδυσώπητο πέρασμα του χρόνου, αντονιονικό ζευγάρι των μετέπειτα “Κλιμάτων αγάπης” του (2006). Με την ελπίδα να τρυπήσουν τα δίχτυα της πνιγηρής τους ύπαρξης ζούν και η κακοποιημένη από τον ίδιο της τον πατέρα “Εκπτωτος άγγελος” του Σεμίχ Καπλάνογλου (2004), τα μέλη της εκτεταμμένης επαρχιακής φαμίλιας του “Summer book” του πρόωρα χαμένου Σειφί Τεομάν (2008), ο έγκλειστος στον μικροαστισμό του πατέρα-αφέντη του νεαρός εκπρόσωπος της “Πλειοψηφίας της σιωπής”, από τις πολυβραβευμένες ταινίες του 2010 που αδικαιολόγητα πέρασαν απαρατήρητες στη χώρα μας, σε σκηνοθεσία του πολλά υποσχόμενου Σερέν Γιουτζέ, καθώς και η ταγμένη σε έναν ηλικιωμένο άνδρα νεαρή νύφη του “Night of silence” του Ρείς Τσελί, από τα σπουδαία δείγματα της φετινής τουρκικής παραγωγής. 

Ρόμπι Εκσιέλ

Οι Ταινίες

 

 

Κλίματα Αγάπης (Iklimler)

Τουρκία, Γαλλία, 2006
Σκην.: Nuri Bilge Ceylan, Σεν.: Nuri Bilge Ceylan, Ηθ./Cast: Nuri Bilge Ceylan, Ebru Ceylan, Nazan Kirilmis, Mehmet Eryilmaz, 106’
 

Το Κλίματα Aγάπης είναι μία ταινία για το τέλος μίας σχέσης. Το ζευγάρι έχοντας κουραστεί, αποφασίζει να χωρίσει ενώ βρίσκεται σε διακοπές σε μία πανέμορφη παραλία. Η ταινία του Τσεϊλάν ταξιδεύει μέσα από διαφορετικές εποχές και τοπία στην Τουρκία, ακολουθώντας τις ζωές του ζευγαριού (το οποίο υποδύεται ο Τσεϊλάν με την σύζυγο του), καταγράφοντας, μέσα από την εξαιρετική φωτογραφία και τους αργούς αλλά σταθερούς ρυθμούς, την αποξένωση και την μοναξιά της σύγχρονης ζωής στην χώρα. 

 

 

Ταξίδι στον Ήλιo (Günese yolculuk)

Τουρκία, Γερμανία, 1999
Σκην.: Yesim Ustaoglu, Σεν.: Yesim Ustaoglu, Ηθ./Cast: Nazmî Kirik, Newroz Baz, Mizgin Kapazan, Ara Güler, 116’
 

Ο Μεχμέτ, ένας νεαρός Τούρκος έχει πρόσφατα φύγει από το χωριό  Τίρε,  για αναζήτηση εργασίας Κωνσταντινούπολη. Μετά από μία σειρά γεγονότων, θεωρείται κούρδος, φυλακίζεται και βασανίζεται. Εβδομάδες αργότερα, καταλήγει απόκληρος και στιγματισμένος ως Κούρδος, χάνει το διαμέρισμα του, την δουλειά του και στην συνέχεια και την κοπέλα του. Όταν ένας Κούρδος φίλος του σκοτώνεται σε μία διαδήλωση, ο Μεχμέτ αναλαμβάνει να επιστρέψει το πτώμα του στο χωριό καταγωγής του, κοντά στα σύνορα με το Ιράκ.

 

 

Έκπτωτος Άγγελος (Melegin düsüsü)

Τουρκία, Ελλάδα, 2005
Σκην.: Semih Kaplanoglou, Σεν.: Semih Kaplanoglou, Ηθ./Cast: Tülin Özen, Budak Akalin, Musa Karagöz, Engin Dogan, 98’
 

Η Ζευνέπ ζει με τον πατέρα της. Κατά τη διάρκεια της μέρας δουλεύει σε ένα τοπικό ξενοδοχείο και τα βράδια πρέπει να ανεχτεί τον αναπάντεχα βίαιο πατέρα της ο οποίος την κακοποιεί σεξουαλικά. Στο ξενοδοχείο, ένας νεαρός, ο Μουσταφά, αρχίζει να ενδιαφέρεται για την Ζεϋνεπ και μία καινούργια φιλία αρχίζει.


 

 

Τα Σύννεφα του Μάη (Mayis sikintisi)

Τουρκία, 1999
Σκην.: Nuri Bilge Ceylan, Σεν.: Nuri Bilge Ceylan, Ηθ.: Emin Ceylan, Muzaffer Özdemir, Fatma Ceylan, Emin Toprak, 130’
 

Ένας σκηνοθέτης επιστρέφει στη γενέτειρά του για να κάνει μία ταινία με ηθοποιούς τους κατοίκους της πόλης. Ενώ βρίσκεται εκεί, η μητέρα του παραπονιέται για προβλήματα υγείας, ο πατέρας του έχει ξεκινήσει μία δικαστική διαμάχη με την κυβέρνηση σε σχέση με τη γη του, ο ανιψιός του εγκαταλείπει τη δουλειά του και ο μικρός του ανιψιός προσπαθεί να κουβαλά ένα αυγό για 40 μέρες στην τσέπη του με στόχο να αποκτήσει το ρολόι των ονείρων του.


 

 

Summer book (Tatil kitabi)

Τουρκία, 2008
Σκην.: Seyfi Teoman, Σεν.: Seyfi Teoman, Ηθ.: Taner Birsel, Tayfun Gunay, Harun Ozuag, Ayten Tokun, 92’
 

Η ξαφνική βαριά ασθένεια του πατέρα φέρνει τα πάνω κάτω σε μία φτωχή τούρκικη οικογένεια, η οποία προσπαθεί να επιβιώσει σε ένα μικρό χωριό όπου δεν υπάρχουν δουλειές και η επιβίωση είναι δύσκολη. Μία ανθρώπινη ταινία γεμάτη ποιητικές σκηνές και λυρισμό.

 

 

Η πλειοψηφία της Σιωπής (Çogunluk)

Τουρκία, 2010
Σκην.: Seren Yüce, Σεν.: Seren Yüce, Ηθ.: Bartu Küçükçaglayan, Settar Tanriögen, Nihal G. Koldas, Esme Madra, 111’
 

Ιστορία ενηλικίωσης και παράλληλα καθρέπτης της σύγχρονης Τουρκίας «Η πλειοψηφία της σιωπής» αφηγείται την ιστορία ενός ανέμελου νεαρού Τούρκου που αντιλαμβάνεται την πραγματική του θέση στην κοινωνία, όταν ερωτεύεται μία Κούρδη αλλά έχει να αντιμετωπίσει τον πατέρα του και τις οπισθοδρομικές του αντιλήψεις.


 

 

Ελπίδα (Umut) 

Τουρκία, 1970
Σκην.: Serif Gören, Yilmaz Güney, Σεν.: Serif Gören, Yilmaz Güney, Ηθ.: Yilmaz Güney, Gülsen Alniaçik, Tuncel Kurtiz, Kürsat Alniaçik, 100’
 

Η ιστορία ενός αγράμματου άντρα και της οικογένειάς του, η επιβίωση των οποίων εξαρτάται από το εισόδημά του ως οδηγός ταξί με άλογο. Όταν ένα από τα άλογά του σκοτώνεται από ένα αυτοκίνητο και γίνεται ξεκάθαρο πως ούτε η δικαιοσύνη αλλά ούτε η φιλανθρωπία θα επικρατήσουν, ο άντρας αρχίζει να βρίσκεται σε απόγνωση.

 

 

Το κοπάδι (Suru)

Τουρκία, 1979
Σκην.: Zeki Ökten, Σεν.: Yilmaz Güney, Ηθ.: Tarik Akan, Melike Demirag, Erol Demiröz, Levent Inanir, 129’
 

Λόγω μίας τοπικής διαμάχης, μία οικογένεια χωρικών αποφασίζει να πουλήσει τα πρόβατά της – μία ιδιαίτερη πολυτέλεια – στη μακρινή Άγκυρα. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους με το τραίνο πρέπει να δώσουν φακελάκια σε μικροπρεπείς υπαλλήλους, πρόβατα κλέβονται ή πεθαίνουν στα γεμάτα, χωρίς αέρα βαγόνια και η άρρωστη γυναίκα ενός εκ των γιων της οικογένειας χειροτερεύει.